[Επιφυλλίδα] Καπρίτσιο ή εκμαυλισμός;

Κανείς δεν αρνείται τη χρησιμότητα της κινητής τηλεφωνίας ή των ανακαλύψεων που έχουν προηγηθεί και όσων πρόκειται να ακολουθήσουν. Το καθετί που δημιουργείται ή που εφευρίσκεται ανταποκρίνεται σε μια ανάγκη. Δεν έχει σημασία αν θα τη χαρακτήριζε κανείς πραγματική ή κατασκευασμένη, φθάνει η ανάγκη αυτή να παρηγορείται μόνιμα ή να ανακουφίζεται περιστασιακά. Επομένως όλες οι ανακαλύψεις, ακόμη και αν δεν το δημιουργούν άμεσα, υποβάλλουν έναν τρόπο συμπεριφοράς, δηλαδή ένα ήθος.

Δεν έχετε παρά να σκεφθείτε τις διαφορές ανάμεσα στα σταθερά και στα κινητά τηλέφωνα. Με το σταθερό σού αποκλείονταν εκ των πραγμάτων τρόποι αντίδρασης που τώρα σου προσφέρονται σε μια απίθανη πολυμορφία. Το πολύ πολύ να μην το σήκωνες το σταθερό, υποδυόμενος τη μητέρα σου ή τον πατέρα σου (το έκανε συστηματικά τη δεκαετία του ’80 πασίγνωστος θεατρικός συγγραφέας). Με το κινητό μπορεί να παραμένεις ακούνητος στην Αθήνα και έχοντας υπολογίσει ότι δεν θα βγεις από το σπίτι σου να επικοινωνείς με τους άλλους λέγοντάς τους υπό εχεμύθεια ότι έχεις «πεταχτεί» για δουλειές στη Θεσσαλονίκη ή στην Καβάλα (οι δύο αυτές πόλεις διατηρούν περιέργως μια προτεραιότητα στις επιλογές των ανθρώπων όταν αποφασίζουν να «ταξιδέψουν» χωρίς να έχουν μετακινηθεί).

Προσφιλέστερο όμως από το ψέμα της μετακίνησης είναι η ιδιοποίηση μιας δήθεν ευγένειας όταν τους ακούς να σου λένε: «Είδα μόνο την κλήση σου, αλλά δεν άκουσα ακόμα το μήνυμα κι έτσι δεν ξέρω τι μου λες». Πράγμα που σημαίνει ότι: «Εχω ακούσει τι μου λες στο μήνυμα, μου χρειαζόταν όμως χρόνος για να οργανωθώ να σου απαντήσω, χώρια που αν κάτι θα σε δυσκόλευε να μου το πεις διά ζώσης τώρα που σου τηλεφωνώ εγώ θα σκεφτείς πολύ για να το επαναλάβεις».

Ευγένεια που συνήθως έχει και μια πολύ πιο «βελτιωμένη» εκδοχή όταν τους ακούς ανερυθρίαστα, ενώ θέλουν να σε αποφύγουν, να σου λένε: «Καλύτερα που είδα μόνο την κλήση και δεν άκουσα το μήνυμά σου γιατί θα είναι μια ευκαιρία, όταν το ακούσω, να σε ξαναπάρω κι έτσι να ξαναμιλήσουμε». Κι εσύ που σου βγήκε κυριολεκτικά η ψυχή ώσπου να αφήσεις το μήνυμα – ιδιαίτερα όταν ζητούσες κάτι – που ο άλλος διατείνεται ότι δεν άκουσε, μένεις να περιμένεις το υποσχεμένο καινούργιο τηλεφώνημα, που βέβαια δεν γίνεται ποτέ.

Το να οργανώνει κανείς την επικοινωνία του με έναν τρόπο που θα προετοίμαζε μια εκστρατευτική επιχείρηση, δεν σε κάνει μόνο να αναρωτιέσαι για το τι είδους επικοινωνία πρόκειται. Κυρίως σε προβληματίζει για έναν εκμαυλισμό που στη χειρότερη περίπτωση να λογαριαστεί ως ένα καπρίτσιο ή ως ένα χαριτωμένο τερτίπι. Το ψέμα βέβαια δεν εφευρέθηκε με το κινητό. Νομιμοποιήθηκε όμως σε μεγάλο βαθμό ως τρόπος επικοινωνίας, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατον πια να κουμανταριστεί ως κοινωνική παράμετρος – όπως ακριβώς έχει εξελιχθεί.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα πλέγμα που καθορίζει καθημερινώς νοοτροπίες και ενδιαφέροντα καθώς παράγει ένα ήθος ανίκανο να διαχωρίσει το μεγάλο από το χθαμαλό και το δραματικό από το απλώς ανατριχιαστικό.

Διαφορετικά πώς θα εξηγούνταν η θρασύτητα να σε έχει κάποιος καλέσει στο τηλέφωνο και ευγενέστατα να του αποκρίνεσαι με ένα τηλεφώνημα λίγο αργότερα, για να τον ακούσεις να σου λέει επιθετικά: «Πάρε με σε ένα τέταρτο, ακριβώς όμως, γιατί μετά μπαίνω σε σύσκεψη». Ημαρτον, Παναγία μου, να θέλεις να τρομοκρατήσεις με τη λέξη «σύσκεψη» σαν να κατευθύνεις τις τύχες της ανθρωπότητας.