Καμία παραβίαση των κανόνων

Μέσα στον χείμαρρο που αποτελεί εδώ και τριάντα χρόνια η γαλλική πολιτική ζωή, το ταξίδι που έκανε στο Βερολίνο ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς προκειμένου να παρακολουθήσει τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ μάλλον θα αφεθεί στη λήθη. Οι ιστορικοί δεν θα κοντοσταθούν ούτε δευτερόλεπτο. Ισως θα έπρεπε. Διότι η υπόθεση αυτή είναι χαρακτηριστική της εποχής μας.

Στην πραγματικότητα, είναι μη θέμα. Δεν υπάρχει παραβίαση των κανόνων, ούτε καν υποψία αφού ένας αξιωματούχος είχε προσκληθεί από έναν άλλο αξιωματούχο. Μπορεί να δυσφορεί κανείς με τους εορτασμούς που συνοδεύουν αυτές τις προσκλήσεις – έπειτα από το ματς Μπαρτσελόνα – Γιουβέντους υπήρχαν σαμπάνια και πολυτελής μπουφές – αλλά έτσι έχουν τα πράγματα. Είναι το σύνηθες στους «χώρους VIP». Και όλοι όσοι ξεσπάθωσαν, πολιτικοί ή δημοσιογράφοι, είναι θαμώνες των «χώρων VIP».

Οσο για το γεγονός ότι ο Μανουέλ Βαλς πήρε μαζί του τα παιδιά του στο κυβερνητικό αεροσκάφος ώστε να απολαύσουν ένα αθλητικό γεγονός, αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στο πρωθυπουργικό πρόγραμμα για να καταλάβει πως δεν είναι ως πατέρας ιδιαίτερα παρών στο σπίτι του. Μάλλον να συγχαρούμε θα έπρεπε τον Μανουέλ Βαλς που αποζημίωσε λίγο τα παιδιά του για τα όσα τους στερεί η πολιτική.

Κανείς δεν μπορεί όμως να μη βλέπει πώς ταλαντεύεται η γαλλική πολιτική ανάμεσα σε δύο άκρα. Σε ό,τι αφορά το ταξίδι στο Βερολίνο, είναι η απαίτηση μιας ακραίας αρετής. Το αντίθετο αυτής της αρετής, που απαιτείται από τους άλλους, είναι η ατιμωρησία που χαρακτηρίζει σήμερα τη γαλλική πολιτική. Αν επιχειρούσαμε να κάνουμε έναν κατάλογο των καταδικαστικών αποφάσεων στις πολυάριθμες, αποδεδειγμένα σοβαρές υποθέσεις που διαδέχονται η μία την άλλη στη γαλλική πολιτική εδώ και τριάντα χρόνια, θα διαπιστώναμε πως είναι δραματικά μικρός. Η ατιμωρησία είναι κανόνας της πολιτικής στη Γαλλία: η βραδύτητα της Δικαιοσύνης, η επιτηδειότητα των ακριβοπληρωμένων δικηγόρων, οι τακτικές κωλυσιεργίας έχουν ως αποτέλεσμα να μην καταδικάζεται κανείς άλλος πέραν των εξιλαστήριων θυμάτων. Σαν να περιμένουμε υπομονετικά να γεράσουν αρκετά οι κατηγορούμενοι στις πλέον σοβαρές υποθέσεις ώστε να μην είναι πια σε θέση να λογοδοτήσουν ή να καταδικαστούν. Χρειάζεται να δώσουμε ονόματα;

Οι γάλλοι πολιτικάντηδες πήραν μια παλιά πρακτική της παραδοσιακής κοινωνίας και την ανήγαγαν σε σύστημα. Οι Παστούν του Αφγανιστάν, επεσήμαινε ο ανθρωπολόγος Φρέντερικ Τζορτζ Μπέιλι, κατέφευγαν σε προβοκάτσιες ώστε να τερματίζονται εν μέσω αταξίας οι συνελεύσεις που έπαιρναν άσχημη τροπή. Σήμερα, αυτή η πρακτική της συστηματικής σύγχυσης μοιάζει να έχει γίνει η ύστατη Θούλη της δημοκρατικής πολιτικής.

Ο Αλέν Γκαριγκού είναι πανεπιστημιακός, καθηγητής Ιστορίας και Πολιτικών Επιστημών