[Αγιογραφίες] Μητερούλα

Στην αρχή υπήρχε συμπάθεια. Η Ανγκελα Μέρκελ, έλεγαν, είχε κρυφές προσδοκίες από τον άνθρωπο που είχε πάψει πια να αντιμετωπίζει σαν «σκιάχτρο». Ο Τσίπρας όχι μόνο δεν εκλαμβανόταν από το Βερολίνο ως απειλή, αλλά ήταν στα μάτια των Γερμανών ο μη συστημικός πολιτικός που θα μπορούσε να αναμετρηθεί με τους προπατορικούς συμβιβασμούς των παλαιών κομμάτων: τη φοροδιαφυγή, την «ολιγαρχία», τη διαφθορά.

Ο μήνας του μέλιτος έληξε νωρίς. Η κυβέρνηση, αντί να στείλει το μήνυμα ότι ανακαινίζει από τα θεμέλια το σπίτι που κληρονόμησε, έδωσε στους εταίρους την εντύπωση ότι επιχειρεί μόνο την παρέλκυση – τον «χαρτοπόλεμο» ιδεών χωρίς κοστολόγηση – και τον εκβιασμό – με την προσφυγή στην αυλή του Πούτιν.

Παρά τη διάψευση των αρχικών προσδοκιών, η Μέρκελ δεν έκοψε τη γέφυρα με τον Τσίπρα. Κάθε άλλο. Ακόμη και όταν ο Σόιμπλε είχε λύσει τον χαλινό, χλευάζοντας δημοσίως τον έλληνα ομόλογό του, η καγκελάριος ήταν κάθε μέρα στα τηλέφωνα με τον Πρωθυπουργό. Μέρκελ και Σόιμπλε από τη μια, Τσίπρας και Βαρουφάκης από την άλλη, έμοιαζαν – σύμφωνα με μια γερμανικής εμπνεύσεως παρομοίωση – με το ανδρόγυνο που προσπαθεί να κουμαντάρει δύο αγόρια στην εφηβεία, με τη μητέρα να δείχνει κατανόηση προς τον πιο μυαλωμένο από τους γιους.

Ετσι η διαπραγμάτευση για το ελληνικό πρόβλημα κατέληξε να είναι, όπως το λένε στο Βερολίνο, Chefsache – υπόθεση μόνο των «αφεντικών». Αποφεύγοντας τις δημόσιες δηλώσεις, η Μέρκελ διαπραγματευόταν απευθείας με τον Τσίπρα, φροντίζοντας στο κάδρο των επαφών να είναι πάντα τουλάχιστον ο Ολάντ, προκειμένου να μη δίνει την εντύπωση ότι η Γερμανία ασκεί μόνη της ηγεμονική πίεση στην Αθήνα. Αυτή την τακτική της βελούδινης πίεσης δυναμίτιζε συστηματικά η καθόλου παρορμητική «αθυροστομία» του Σόιμπλε. Η διαφωνία των δύο κορυφών της γερμανικής πολιτικής λέγεται ότι είναι γνήσια και όχι επικοινωνιακή. Η Μέρκελ δεν θέλει με τίποτε να κηλιδώσει την υστεροφημία της με έναν ακρωτηριασμό της ευρωζώνης που θα είχε – έχει πειστεί γι’ αυτό – απρόβλεπτες οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.

Η αποκαλούμενη από τον γερμανικό Τύπο «μητερούλα» είχε υπολογίσει ότι η διακριτική υιοθέτηση του Τσίπρα θα καρποφορούσε μετά τη σύνταξη της πρότασης της πενταμερούς στην καγκελαρία. Η απόρριψη της πρότασης – και ιδίως ο τόνος της ομιλίας Τσίπρα την περασμένη Παρασκευή στη Βουλή – προκάλεσε σοκ στο Βερολίνο. Για τα γερμανικά στάνταρ ήταν ένα σοφτ πακέτο, το οποίο ούτως ή άλλως θα έφερνε αντιμέτωπη την καγκελάριο με τους δεκάδες βουλευτές της που δηλώνουν ότι δεν αντέχουν πια άλλη Ελλάδα.

Λένε ότι η Μέρκελ εξακολουθεί να έχει ως σχέδιο Α την αποφυγή του Grexit. Το σχέδιο Β είναι τουλάχιστον να μην το χρεωθεί εκείνη.