[Στιγμές] Ανισότητα: Τι μπορεί να γίνει;

Αυτό γράφει στο νέο βιβλίο του «Ανισότητα: Τι μπορεί να γίνει;» ο διάσημος οικονομολόγος Τόνι Ατκινσον, ένας άνθρωπος που έχει μελετήσει όσο κανένας άλλος τη φτώχεια στη σύγχρονη εποχή και ιδιαίτερα στη Βρετανία. Και παρατηρεί ότι όπως η κατάργηση της φορολογικής πολιτικής ανάλογα με τα εισοδήματα ήταν ένα από τα βασικά σημεία του θατσερισμού, έτσι και οι μεταρρυθμίσεις στον φορολογικό νόμο των ΗΠΑ το 1986 (όπου ο ανώτατος φόρος ορίστηκε στο 28%) ήταν ένα από τα βασικά στοιχεία του ριγκανισμού. Ούτε η κυβέρνηση των Εργατικών που ακολούθησαν στη Βρετανία και τα χρόνια του Τόνι Μπλερ ούτε οι Δημοκρατικοί πρόεδροι Κλίντον και Ομπάμα άλλαξαν τη φορολογία εις βάρος των πλουσίων. Συγγραφέας περισσότερων από 50 βιβλίων και θεμελιωτής του τομέα των διεθνών σπουδών για την κατανομή του πλούτου, την ανισότητα και τη φτώχεια, ο Ατκινσον πήγε, σύμφωνα με τον γάλλο συνάδελφό του Τομά Πικετί, πολύ πιο πέρα τις μελέτες του Μαρξ, του Μάλθους και του Ρικάρντο τον 19ο αιώνα. Χρησιμοποιώντας εξελιγμένα μοντέλα αλλά και αρχεία ανέδειξε τις ιστορικές τάσεις στην κατανομή του πλούτου και της ιδιοκτησίας.

Τι προτείνει λοιπόν ο 70χρονος οικονομολόγος σήμερα, στην εποχή της δημοσιονομικής λιτότητας και των διαρκώς αυξανόμενων ανισοτήτων; Καταρχήν υποστηρίζει την καθιέρωση οικογενειακών επιδομάτων για όλους, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν από την αύξηση της φορολογίας στους ευπόρους – όσον αφορά τη Βρετανία, αναφέρει, αυτό θα μειώσει την ανισότητα και τη φτώχεια από αμερικανικά επίπεδα στα ευρωπαϊκά που είναι σαφώς χαμηλότερα. Υποστηρίζει την πρόσληψη στον δημόσιο τομέα με τον κατώτατο μισθό των ανέργων και τον εκδημοκρατισμό της πρόσβασης στην ιδιοκτητία μέσω ενός καινοτόμου εθνικού συστήματος καταθέσεων. Θα δημιουργηθεί ένα εθνικό κεφάλαιο προς όφελος όσων συμπληρώνουν τα 18 τους χρόνια το οποίο θα χρηματοδοτείται από τον φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Με λίγα λόγια, σχολιάζει ο Πικετί, ο Ατκινσον προτείνει να δοθούν νέα δικαιώματα σε εκείνους που έχουν τα μικρότερα δικαιώματα. Προτάσεις που φέρνουν έναν αναζωογονητικό αέρα σε ένα περιβάλλον όπου οι εργασιακές και κοινωνικές ελευθερίες μοιάζουν να περιορίζονται επικίνδυνα.