«Ας μη δολοφονήσουμε άλλο αυτόν τον νέο, γερουσιαστά. Αρκετά κάνατε. Δεν έχετε λοιπόν καμιά αίσθηση ευπρέπειας, κύριε; Δεν σας έχει μείνει καμιά αίσθηση ευπρέπειας;». Η φράση δεν ακούστηκε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας που συνεδρίασε προχθές στη Βουλή για το ΔΣ ΕΡΤ. Δεν ακούστηκε ούτε από τους βουλευτές που έκαναν κρυφά νοήματα στους ανακρινομένους να μην απαντήσουν στη Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία ζητούσε να μάθει «τι έκαναν το βράδυ που έπεσε το “μαύρο”». Δεν ακούστηκε ούτε από τους ίδιους τους ανακρινομένους που δεν είναι καθόλου νέοι – μεγάλα παιδιά είναι. Ακούστηκε, όμως, από έναν δικηγόρο σε μια ακρόαση της αμερικανικής Γερουσίας που αναμεταδιδόταν ζωντανά από την τηλεόραση. Και σήμανε την αρχή της πτώσης του Τζόζεφ Μακάρθι.
Για τον μακαρθισμό έχουν διατυπωθεί δύο ορισμοί. Ο ένας είναι του ίδιου του Μακάρθι. «Μακαρθισμός», είχε πει, «είναι ο αμερικανισμός με σηκωμένα τα μανίκια». Ο άλλος είναι ο ορισμός που δίνουμε όλοι οι υπόλοιποι. «Μακαρθισμός», γράφει το λεξικό του Μπαμπινιώτη, «είναι κάθε πρακτική πολιτικών διώξεων εις βάρος πολιτών και συγκεκριμένων πεποιθήσεων με την καλλιέργεια κλίματος εκφοβισμού και με την κατασυκοφάντησή τους». Οι εννέα και πλέον ώρες που κράτησε η ακρόαση ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας δεν ήταν απλώς μια γεύση του φαινομένου. Αυτό που παρακολούθησαν οι τηλεθεατές στο Κανάλι της Βουλής ήταν μια αυθεντική έκφραση νεομακαρθισμού, ένα ορίτζιναλ κυνήγι μαγισσών.
Πιθανότατα, ο νεομακαρθισμός της Ζωής Κωνσταντοπούλου δεν εξάντλησε τα όριά του στις εννέα ώρες και κάτι που διήρκεσε η συνεδρίαση. Αντίθετα από τον Μακάρθι, η Κωνσταντοπούλου είναι ένα πρόσωπο με πολλές θεσμικές ιδιότητες, πράγμα που σημαίνει ότι το βεληνεκές της δράσης της απλώνεται σε πολλά πεδία. Αξίζει, πάντως, να θυμάται κανείς ότι ο Μακάρθι άνθησε με την ανοχή του Αϊζενχάουερ. Κι ότι δεν ήταν μόνο εκείνη η φράση του δικηγόρου που τον γκρέμισε από το καταγγελτικό του βάθρο – ήταν και η απομόνωση που του επιβλήθηκε από πρόεδρο και κόμμα όταν ο Μακάρθι άρχισε να κυνηγάει ακόμη και τους δικούς του. Μένει να φανεί πώς θα γραφτεί η βαλκανική εκδοχή της αμερικανικής Ιστορίας.