[Διαστάσεις] Τα φτερά της κουκουβάγιας

^«Η κουκουβάγια, το πουλί της γνώσης και της σοφίας, ανοίγει τα φτερά της την ώρα του σούρουπου». Αυτό έλεγε ο Χέγκελ, εννοώντας ότι η φιλοσοφία αντιλαμβάνεται μια ιστορική στιγμή μόνο την ώρα που τελειώνει. Δεν μπορεί να υπαγορεύσει πώς θα είναι ο κόσμος. Δεν μπορεί να προλάβει το κακό. Δεν μπορεί καν να το διορθώσει. Μπορεί μόνο να το εξηγήσει.

Σε μια συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε στην κυριακάτικη Ελ Παΐς με αφορμή την έκδοση του νέου του βιβλίου «The Establishment» («Το Κατεστημένο»), ο 30χρονος βρετανός δημοσιογράφος Οουεν Τζόουνς εκφράζει την πεποίθηση ότι βρισκόμαστε στο σούρουπο της εποχής μας. Η μετάβαση στη νέα εποχή θα είναι δύσκολη, αλλά θα γίνει. Οταν ο νεοφιλελευθερισμός βρισκόταν στο απόγειό του, που στην Ευρώπη ταυτίστηκε με τον θατσερισμό, η Αριστερά θριαμβολογούσε. Πίστευαν ότι η Θάτσερ δεν θα κρατούσε. Δεν είχαν καταλάβει ότι κτιζόταν μια νέα εποχή. Αλλά αυτή η εποχή τελειώνει, είναι βέβαιο. Δεν είναι δυνατόν μέσα σε πέντε χρόνια, στη διάρκεια μιας από τις μεγαλύτερες κρίσεις που έχει γνωρίσει η Ευρώπη, οι 1.000 πλουσιότεροι Βρετανοί να διπλασιάζουν την περιουσία τους και ένα εκατομμύριο άνθρωποι να καταφεύγουν στα συσσίτια. Το ερώτημα είναι τι θα έρθει στη συνέχεια. Αν η επόμενη φάση θα είναι πιο δίκαιη ή πιο αυταρχική.

Η κουκουβάγια της Ελλάδας έχει ανοίξει τα φτερά της καιρό τώρα. Αλλά το σούρουπο δεν λέει να τελειώσει. Ισα ίσα, το σκοτάδι γίνεται όλο και πυκνότερο. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε να αλλάξει την Ελλάδα, και στη συνέχεια την Ευρώπη. Αντί γι’ αυτό, οδηγεί την Ελλάδα στα βράχια. Ο Τζόουνς πιστεύει ότι αν οι Εργατικοί αναλάβουν την εξουσία και επιτεθούν στη βάση τους θα υποστούν τη δική τους «πασοκοποίηση» και θα ανοίξει ο δρόμος στη Βρετανία για δυνάμεις όπως ο ΣΥΡΙΖΑ ή το Podemos. Μα οι ενδείξεις είναι άλλες. Αυτό που βλέπουμε να ενισχύεται στην Ευρώπη είναι η εθνικιστική Δεξιά, όχι η ριζοσπαστική Αριστερά.

Οι πολιτικοί δεν μπορούν να εμποδίσουν αυτή την εξέλιξη. Και οι φιλόσοφοι περιμένουν απλώς να επιβεβαιωθεί ώστε να την εξηγήσουν.