[Θεωρείο] Το κουίζ του μεγάλου τιμονιέρη

Κάποτε ήταν ο μπάρμπας από την Αμερική με τα δολάρια. Σήμερα είναι οι επενδυτές από την Κίνα με τα γουάν: τον περασμένο χρόνο οι κινεζικές επενδύσεις στο εξωτερικό ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις ξένες επενδύσεις στην Κίνα, ενώ το 2015 η Χώρα η Δράκου θα γίνει ο πρώτος ξένος επενδυτής στον πλανήτη. Πρόκειται για ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός που θα ζήλευε ακόμη και ο Μάο. Πριν από δέκα χρόνια οι κινεζικές επενδύσεις σε τρίτες χώρες ήταν μόλις 11,1 δισ. ευρώ. Σήμερα έχουν φτάσει τα 110 δισ.

Οι αριθμοί, όμως, περιγράφουν μόνο ένα κομμάτι της ιστορίας – κι αυτό στεγνά. Για να γραφτεί το υπόλοιπο πρέπει να ρίξει κανείς μια ματιά στα αντικείμενα του κινεζικού πόθου. Ανάμεσα σε αυτά, για παράδειγμα, είναι το Waldorf Astoria, το ιστορικό ξενοδοχείο όπου διέμεναν οι αμερικανοί πρόεδροι αλλά και ξένοι ηγέτες κατά τις επισκέψεις τους στη Νέα Υόρκη και το οποίο αγόρασε πρόσφατα ένας ανιψιός του κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ. Είναι και η Pirelli που πέρασε πριν από λίγες ημέρες σε κινεζικά χέρια, κάνοντας την Ιταλία να αισθάνεται ότι έχασε ακόμη ένα σύμβολο της βιομηχανίας της, δηλαδή κάτι παραπάνω από κάποια ασημικά του σπιτιού.

Υπάρχουν πάντα τουλάχιστον δύο τρόποι που μπορεί να δει κανείς τα πράγματα. Μπορεί, ας πούμε, να δει την κινεζική υπερδραστηριότητα ως οικονομικό ιμπεριαλισμό ή ως απλή μπίζνα, όπως – με αρκετή προσπάθεια – μπορεί να δει τον Μάο ως φωτεινό ηγέτη αντί για παρανοϊκό δυνάστη. Και τα λιμάνια του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και τα τρένα που αποτελούν τα αντικείμενα του πόθου της Κίνας στην Ελλάδα; Ο ένας τρόπος είναι να τα δει ως σύμβολα εθνικής ανεξαρτησίας – πράγμα που κολλάει με τους φαντάρους που μοίραζαν χθες σημαιάκια στο Σύνταγμα. Ο άλλος είναι να τα δει κάτω από το πρίσμα της συμμετοχής στις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στην παγκόσμια οικονομία – κάτι που ταιριάζει με μια εξωστρεφή αντίληψη για τον κόσμο. Δεν είναι κινεζικό μαρτύριο, αλλά κουίζ: τι θα επέλεγε ακόμη κι ο Μάο στις αρχές του 21ου αιώνα;