[Ιστορίες] Παυσίπονο

Την επαύριο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αρχαιολόγοι από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ξεκίνησαν διάφορες ανασκαφές στο Ιράκ. Σε μια προσπάθεια να εμποδίσει την εξαφάνιση των ευρημάτων, η Γερτρούδη Μπελ, η αγγλίδα αρχαιολόγος και αραβολόγος, εξερευνήτρια και συγγραφέας, διπλωμάτης και κατάσκοπος, άρχισε το 1922 να τα συλλέγει σε ένα κυβερνητικό κτίριο στη Βαγδάτη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η ιρακινή κυβέρνηση μετακίνησε τη συλλογή σε νέο κτίριο. Και γεννήθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο της Βαγδάτης, με την Μπελ για λίγους μήνες, μέχρι τον θάνατό της, στον διευθυντικό θώκο. Σαράντα χρόνια αργότερα, το 1966, η συλλογή μετακινήθηκε εκ νέου σε ένα διώροφο κτίριο 45.000 τετραγωνικών μέτρων στη συνοικία Αλ Σαλιχίγια, στην ανατολική όχθη του Τίγρη. Και γεννήθηκε το Εθνικό Μουσείο της Βαγδάτης. Το μεγαλύτερο καταφύγιο θησαυρών από την αρχαία Μεσοποταμία, από τους πολιτισμούς των Σουμερίων και των Βαβυλωνίων, των Ακκαδίων και των Ασσυρίων. Οι συλλογές του θεωρούνταν από τις σπουδαιότερες του κόσμου. Λεηλατήθηκαν όμως βάναυσα από τον όχλο στα μέσα Απριλίου του 2003 εν μέσω της αμερικανικής εισβολής. Κάπου 15.000 κομμάτια, ανάμεσά τους αρχαία αγάλματα και πινακίδες σφηνοειδούς γραφής έκαναν φτερά. Το μουσείο έμεινε κλειστό, το Ιράκ συνέχισε την πορεία στο χάος.

Τρεις φίλες, φοιτήτριες, περιδιαβαίνουν αργά μια από τις πτέρυγες του Εθνικού Μουσείου της Βαγδάτης, σταματούν για λίγο προκειμένου να θαυμάσουν την πελώρια μαρμάρινη θύρα του 13ου αιώνα με τη χαραγμένη αραβική καλλιγραφία. «Δεν μπορώ να πιστέψω ότι είναι η πρώτη φορά που το βλέπω αυτό. Είναι υπέροχο», λέει στον ξένο δημοσιογράφο η 23χρονη Ναζ. «Τόσα πολλά εκθέματα αγνοούνται ή καταστράφηκαν. Δεν ήθελα να διακινδυνεύσω να μη δω ποτέ με τα μάτια μου τα υπόλοιπα», λέει η 23χρονη Σαουζάν. «Φτιάχναμε σπουδαία πράγματα. Στεναχωριέμαι όταν σκέπτομαι πώς ήταν το παρελθόν μας και πώς είναι το παρόν μας», λέει η 22χρονη Ρουσούλ.  

Η σκηνή είναι αληθινή. Εκτυλίχθηκε στο Εθνικό Μουσείο της Βαγδάτης την Κυριακή, την ημέρα που άνοιξε εκ νέου τις πόρτες του στο κοινό, για πρώτη φορά έπειτα από 12 χρόνια, ανακαινισμένο και με 4.000 από τα κλεμμένα εκθέματα πίσω στις προθήκες ή τις βάσεις τους. Η νέα κυβέρνηση της Βαγδάτης επέσπευσε την επαναλειτουργία του ως πράξη αντίστασης και «αντιστάθμισμα στην οδύνη» για τις καταστροφές από τους τζιχαντιστές στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μοσούλης. Από τα λίγα καλά νέα των τελευταίων ημερών.