[Στιγμές] Και τώρα το Brexit

Οταν ο στρατηγός Σαρλ ντε Γκολ μπλοκάρισε το 1963 και ξανά το 1967 την είσοδο της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Ενωση ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας προκλητικά ζήτησε να μη χυθούν δάκρυα, επικαλούμενος την επιτυχία της Εντίτ Πιάφ «Ne pleurez pas, Milord». Μισό αιώνα αργότερα ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον φέρνει στο προσκήνιο ένα δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, σε περίπτωση που κερδίσει τις εκλογές της 7ης Μαΐου. Και όπως γράφουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», τώρα τα δάκρυα μπορεί να είναι πολύ περισσότερα – στο Βερολίνο, στη Βαρσοβία, στο Αμστερνταμ, στη Ρώμη και αλλού, ακόμη και στη Γαλλία.

Μετά το Grexit, το Brexit είναι η επόμενη ανησυχία στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αν τελικά κερδίσουν οι Τόρις στις εκλογές και αν ο Κάμερον τηρήσει την υπόσχεσή του δεν θα είναι, βέβαια, η πρώτη φορά που οι Βρετανοί προβαίνουν σε σχετικό δημοψήφισμα. Το προηγούμενο είχε διεξαχθεί το 1975 με 67% των ψηφοφόρων να αποφαίνονται θετικά για το εάν θα πρέπει να παραμείνει η χώρα τους στην ΕΟΚ – παρότι αρκετοί υπουργοί των Εργατικών που βρίσκονταν στην κυβέρνηση είχαν αντίθετη άποψη.

Σαράντα χρόνια μετά είναι πιθανόν να τεθεί προς ψήφιση το ίδιο ερώτημα, καθώς το Λονδίνο προσπαθεί να διαπραγματευθεί μια διαφορετική σχέση με τις Βρυξέλλες. Μόνο που τώρα όλα είναι πολύ διαφορετικά. Αν οι Βρετανοί ταχθούν υπέρ της αποχώρησης το πολιτικό σοκ στο φιλοευρωπαϊκό κατεστημένο της Γηραιάς Ηπείρου θα προκαλέσει σημαντικά ερωτήματα. Θα δώσει έναυσμα σε λαϊκιστές ανά κράτος να ακολουθήσουν και αυτοί τον δρόμο της εξόδου; Θα εγκαινιάσει μια διαφορετική οικονομική πολιτική; Ή θα γίνει άλλο ένα βήμα προς την ενίσχυση της Γερμανίας; Οσο για τους αντιευρωπαϊστές, από τη Γαλλία έως την Αυστρία και τη Φινλανδία, θα το δουν ως τεστ για το εάν είναι δυνατό να επιτύχει κάποιος ευημερία και ελευθερία εκτός της ΕΕ.

«Υπάρχει μια βασική γεωπολιτική ισορροπία στην Ενωση που θα διαταραχθεί απολύτως» λέει ο ολλανδός Λούουκ βαν Μίντελαρ, καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας και πρώην λογογράφος του Χέρμαν βαν Ρομπάι. «Δεν θα αλλάξει τους κανονισμούς και τις συνθήκες αλλά τις σχέσεις – ένα Brexit θα αλλάξει την ίδια τη φύση της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

Απ’ ό,τι φαίνεται, μπαίνουμε σε μια περίοδο που όλο και κάποιος θα κοντεύει να φύγει από την ευρωπαϊκή οικογένεια. Η τελευταία και πιο μεγάλη δημοσκόπηση (20.000 άτομα) δείχνει τους Βρετανούς διχασμένους: 41% υπέρ της παραμονής, 41% κατά και 18% αναποφάσιστοι. Κουβέντα να γίνεται. Τώρα Grexit, αύριο Brexit, μεθαύριο ποιος ξέρει τι.