[Εναλλακτικά] Είναι ωραία καμένη η σημαία;

Το 1992, σχεδόν υποχρεωτικά, κατεβήκαμε ως μαθητές σε συλλαλητήριο για τη Μακεδονία. Η ελληνική σημαία είχε την τιμητική της σε μια λαοθάλασσα που σέρφαρε στο εθνοφοκλόρ και παιάνιζε ύμνους αυτοαναφοράς. Το 1995 η σημαία καιγόταν από έναν συνομήλικό μου αντιεξουσιαστή στην επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και on camera. Στην πρώτη περίπτωση, η σημαία υπενθύμιζε μια εθνική ενότητα και μια συλλογική μνήμη, με μια εσάνς σοβινισμού. Συνόψιζε όλα αυτά που με ενιαίο τρόπο μας συνέδεαν. Τον χώρο που μας ένωνε. Η δεύτερη περίπτωση ερχόταν να απο-ιεροποιήσει όλα εκείνα που συμπύκνωνε η γαλανόλευκη και πολύ περισσότερο την πιο επιθετική της έκφραση: το έθνος-κράτος που μας «καταπίεζε». Το 1999, κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας από το ΝΑΤΟ στις αντιπολεμικές πορείες, ένας διαδηλωτής έβαλε φωτιά στη σημαία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εκείνη την περίοδο των 78 ημερών βομβαρδισμών, έξω από τα γραφεία της Κοινότητας, η ίδια μπλε σημαία με τα αστέρια κάηκε αρκετές φορές από μέρος του πλήθους.

Την περασμένη Τετάρτη στο συλλαλητήριο υποστήριξης των θέσεων της ελληνικής κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις με τους εταίρους, κάνα δυο ακόμη σημαίες της ΕΕ κάηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Και η πράξη αυτή, συμβολική, μειοψηφική, πυροδότησε τον θυμό από ένα ακόμη πιο μειοψηφικό κομμάτι που ένιωσε πως καίγεται η σημαία της «πατρίδας» του. Μα τι είναι η ΕΕ; Είναι η πατρίδα μας, η μνήμη και το χώμα μας; Ή μήπως είναι ένα δάνειο κοστούμι που φορέσαμε, ένας λάκκος των λεόντων – πιστωτών που δεν έχει καμία σχέση με το όραμα του Αντενάουερ ή του Ζαν Μονέ, ένα όχημα του πιο αδυσώπητου γερμανισμού, μια χαλαρή συνομοσπονδία «τεμπέληδων» του Νότου και «προκομμένων» του Βορρά; Ολα αυτά μπαίνουν στο τραπέζι ως ερωτήματα από τους φίλους της, τώρα που η Ευρώπη των 28, οι μετασχηματισμοί και το βάθεμα των θεσμών της βρίσκονται στο πιο μεταιχμιακό σημείο, με μπρος την πολιτική της ενοποίηση, την αποσύνδεση από τη λιτότητα, τη σύσφιγξη του κοινωνικού ιστού και πίσω την αποσυναρμολόγηση και τη νέα εθνοστρέφεια των μελών της. Και σαν ειρωνεία της Ιστορίας, οι «εμπρηστές» της σημαίας της ΕΕ μοιάζουν με τους πιο απογοητευμένους φιλοευρωπαϊστές. Αυτούς που πιθανώς έχουν μια πραγματική προσδοκία για μια άλλη Ευρώπη των λαών.