Θα καταστρέψει την Ευρώπη η επόμενη ύφεση;

Η νέα κρίση στην ευρωζώνη μπορεί να επιλυθεί και φαίνεται ότι αυτό είναι το πιο πιθανό να γίνει. Ομως δεν πρέπει να είμαστε υπερβολικά αισιόδοξοι για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές επιβίωσης του ευρώ.

Η αναστάτωση που έχει δημιουργηθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τα τελευταία προβλήματα της Ελλάδας, προβλήματα που είναι σχετικά εύκολο να αντιμετωπιστούν, δείχνει ότι οι πιθανότητες επίλυσής τους δεν είναι πολύ καλές.

Ας αναλογιστούμε μια ενδεχόμενη νέα μεγάλη ύφεση. Η ευρωζώνη στη σημερινή της μορφή δεν θα μπορούσε να ελπίζει ότι θα επιβιώσει. Ακόμη και τώρα, έπειτα από όλα όσα έχουν γίνει, οι ηγέτες της ΕΕ δεν μπορούν να το καταλάβουν αυτό. Ισως θεωρούν ότι δεν μπορεί να υπάρξει άλλη βαθιά ύφεση.

Η Ελλάδα δεν είναι το πρόβλημα – ή τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να είναι. Το πρόβλημα αυτό είναι διαχειρίσιμο επειδή είναι μικρή χώρα και επειδή κανένα άλλο μέλος της ευρωζώνης δεν αντιμετωπίζει τόσες δυσκολίες. Μια νέα ρύθμιση του χρέους θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως μοναδική περίπτωση. Αλλωστε η προηγούμενη αναδιάρθρωση χρέους δεν ήταν αρκετά μεγάλη αφού το χρέος της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι πάνω από το 170% του ΑΕΠ. Ενας νέος διακανονισμός θα μπορούσε ενδεχομένως να διορθώσει τα πράγματα.

Ακόμη και εάν επιλυθεί το θέμα αυτό, όμως, οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για την ευρωζώνη δείχνουν χαμηλή ανάπτυξη, επικίνδυνα χαμηλό πληθωρισμό και υψηλή ανεργία. Η ποσοτική χαλάρωση από την ΕΚΤ ήταν καλό βήμα αλλά δεν θα είναι τόσο αποτελεσματική όσο ήταν στις ΗΠΑ.

Οταν η Ευρώπη σχεδίασε τη νομισματική της ένωση ξέχασε να σχεδιάσει μια δημοσιονομική ένωση η οποία, όπως φαίνεται, είναι αναγκαία. Γιατί λοιπόν να μη γίνει αυτό τώρα; Εν μέρει επειδή θα χρειαστούν νέες ευρωπαϊκές συνθήκες. Ή επειδή η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη έχει χαθεί. Εάν αυτή η ένωση δεν αναμορφωθεί με ριζικό τρόπο, το πιο αισιόδοξο σενάριο είναι να υπάρξει στασιμότητα. Το πιο απαισιόδοξο σενάριο είναι να υπάρξει πολιτική κατάρρευση. Πού είναι οι ευρωπαίοι ηγέτες που θα θέλουν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση αυτή; Πείτε μου έστω και το όνομα ενός που σκέφτεται να κάνει κάτι τέτοιο.

© Bloomberg News

Ο Κλάιβ Κρουκ είναι αρθρογράφος του Bloomberg