[Στιγμές] «Νέα αρχή» για τους φτωχούς

Από χθες χιλιάδες από τους πιο φτωχούς πολίτες της Κροατίας επωφελούνται από ένα ασυνήθιστο δώρο: τα χρέη τους διαγράφηκαν πλήρως! Με τίτλο «Νέα αρχή» η κυβέρνηση εκπόνησε ένα σχέδιο για να βοηθήσει τους 317.000 Κροάτες που είδαν τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους να μπλοκάρονται λόγω των χρεών που είχαν και δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν.

Εαν σκεφθεί κανείς ότι η Κροατία έχει πληθυσμό μόλις 4,4 εκατομμύρια ανθρώπους, ο αριθμός των καταχρεωμένων πολιτών είναι σημαντικός και αποτελεί ένα μεγάλο οικονομικό βάρος για τη χώρα. Επειτα από 6 χρόνια ύφεσης, οι προοπτικές για την ανάπτυξη της οικονομίας της Κροατίας – που διάγει πλέον τον 24ο χρόνο της ανεξαρτησίας της – παραμένουν περιορισμένες και φέτος. Οσοι θέλουν να ενταχθούν σε αυτό το πρόγραμμα θα πρέπει να πληρούν κάποια κριτήρια: να χρωστούν λιγότερα από 35.000 κούνα (5.100 δολάρια), το μηνιαίο εισόδημά τους να μην είναι άνω των 1.240 κούνα (138 δολάρια), ενώ δεν θα πρέπει επίσης να έχουν ιδιοκτησία ή αποταμιεύσεις.

Αυτή τη στιγμή το 1/3 των Κροατών αντιμετωπίζει το φάσμα της φτώχειας, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Ανθρωποι που δεν μπορούν να πληρώσουν το νοίκι τους, τη θέρμανση, να αγοράσουν κρέας, ψάρι και άλλα βασικά τρόφιμα. Ομως τα πράγματα δεν είναι καλύτερα ούτε για τη μεσαία τάξη. Το μέσο εισόδημα στη χώρα είναι 890 ευρώ, όταν το μέσο μηνιαίο κόστος ζωής είναι 1.188 ευρώ.

Μεταξύ των οικονομολόγων, το πρόγραμμα «Νέα αρχή» θεωρείται πρωτόγνωρο. «Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι αντίστοιχο διεθνώς» παρατηρεί ο Ντιν Μπέικερ, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικής και Πολιτικής Ερευνας στην Ουάσιγκτον. Αν και το πρόγραμμα αναμένεται να στοιχίσει άνω των 320 εκατ. δολαρίων, η κυβέρνηση του Ζάγκρεμπ αναμένει μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη. Ο Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Ζόραν Μιλάνοβιτς έπεισε πολλές πόλεις, επιχειρήσεις, τους μεγάλους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους της χώρας καθώς και εννέα τράπεζες να απαλλάξουν πλήρως κάποιους πολίτες από τα χρέη τους, χωρίς η κυβέρνηση να τους αποζημιώσει για τα διαγραφέντα χρέη.

Συνολικά το χρέος όλων των κροατών πολιτών φθάνει τα 4,12 δισ. δολάρια – το χρέος που θα σβηστεί αντιστοιχεί σε λιγότερο από 1% αυτού του ποσού. Ομως, για τη ζωή όσων πληρούν τα κριτήρια – περίπου ένας στους πέντε από όσους έχουν χρέη – θα σημάνει μια τεράστια αλλαγή. Φυσικά υπάρχουν και οι αντιρρήσεις. «Δεν είμαι σίγουρος» λέει ο Μπέικερ «ότι αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να βοηθηθούν άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Εάν οι δανειστές φοβηθούν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί ξανά, θα βάλουν σε αυτή την κατηγορία των πολιτών πολύ υψηλά επιτόκια». Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση της Κροατίας τολμά.