Κώστας Λαλιώτης: Από το ροκ στο ρέκβιεμ

Αν κάτι αναγνωρίζει κανείς στον Κώστα Λαλιώτη είναι η μοναδική ικανότητά του να ξεδοντιάζει τους πολιτικούς του αντιπάλους και τα επιχειρήματά τους με χειρουργική ακρίβεια και αναίμακτα. Και αυτό παρότι στο γραφείο του δεν φιγουράρει η γνώριμη κορνίζα με το πτυχίο της Οδοντιατρικής, την οποία εγκατέλειψε κάπου στη μέση των σπουδών βουτηγμένος μέχρι το μεδούλι στην πολιτική.

Βεβαίως ο Λαλιώτης δεν αντιμετώπισε ποτέ τον Γιώργο Παπανδρέου ως πολιτικό αντίπαλο. Αντιθέτως στις εκλογές του 2007, όταν το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου ηττήθηκε για δεύτερη φορά από τη Νέα Δημοκρατία του Καραμανλή, ο μαέστρος της επικοινωνίας προθυμοποιήθηκε να στηρίξει την πασοκική προεκλογική καμπάνια και αργότερα εμμέσως τον ίδιο τον Παπανδρέου στη μάχη για τη διαδοχή. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο Λαλιώτης ταυτίστηκε ποτέ με τον Γιώργο Παπανδρέου. Ούτε με τον Βαγγέλη Βενιζέλο διατήρησε ποτέ ιδιαίτερες πολιτικές σχέσεις. Ο Κώστας Λαλιώτης είδε τα τελευταία μνημονιακά χρόνια όχι μόνο το ξεθώριασμα των αξιών του ΠΑΣΟΚ αλλά και την άνευ όρων παράδοση του Κινήματος στη Δεξιά του κ. Σαμαρά.

Κυτταρική αντίδραση. Η αποστροφή του για την πορεία του ΠΑΣΟΚ δεν τον εξώθησε όμως σε δηλώσεις αποδοκιμασίας ή σε σκληρού ροκ ξεσπάσματα, μοντέλο που λανσαρίστηκε στα πολιτικά τεκταινόμενα από τον ίδιο υποδηλώνοντας ότι μπορείς να απορρυθμίσεις τον αντίπαλό σου χωρίς απαραίτητα να σπάσεις κάνα δυο ηλεκτρικές κιθάρες πάνω στην πολιτική σκηνή.

Η διάσπαση ωστόσο του ΠΑΣΟΚ από τον γιο τού ιδρυτή του κόμματος υπερέβη πολύ τα λαλιωτικά εσκαμμένα. Ο Λαλιώτης μίλησε και με τον Παπανδρέου και με τον Βενιζέλο προτού ζητήσει να αποτραπούν αποφάσεις ή επιλογές που θα οδηγούσαν σε τετελεσμένα, όπως για παράδειγμα ή δημιουργία ενός νέου κόμματος. Διαβάζοντας το μυαλό του Παπανδρέου γιατί ο πρώην πρωθυπουργός λιγότερο μιλούσε παρά άκουγε, ο Λαλιώτης κατάλαβε ότι η δημιουργία νέου κόμματος ήταν ειλημμένη απόφαση.

Τα πασοκικά του κύτταρα αντέδρασαν. Και η παρέμβασή του ήταν άμεση. Οχι για να βοηθήσει τον Βενιζέλο, άλλωστε η τελευταία του εμφάνιση σε κομματική εκδήλωση ήταν πριν από τις ευρωεκλογές στην εκδήλωση της Ελιάς στο αίθριο του Μουσείου Μπενάκη. Απλούστατα ο πρώην υπουργός, ένα από τα πλέον αγαπημένα στελέχη του Ανδρέα Παπανδρέου, δεν θέλει να ζήσει τη διάσπαση του Κινήματος στο οποίο εντάχθηκε από την ίδρυσή του και δραστηριοποιήθηκε για τα επόμενα 30 χρόνια.

Ο Λαλιώτης για όσους τον έχουν ζήσει κατέχει όσο ελάχιστοι την τέχνη της πολιτικής επικοινωνίας. Δεν είναι τυχαίο ότι από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ έως το 2003 ο αρκάς πολιτικός είχε την ευθύνη του πολιτικού σχεδιασμού του Κινήματος.

Επανήλθε πρόσκαιρα μόνο στις εθνικές εκλογές του 2007 επί προεδρίας Γ. Παπανδρέου όταν το ΠΑΣΟΚ έχασε για δεύτερη φορά από τη Νέα Δημοκρατία του Καραμανλή και έπειτα ξαναχάθηκε και πάλι κάπου ανάμεσα στα αμπέλια του στα Δολιανά και στη βεράντα του σπιτιού του στον Λυκαβηττό, απολαμβάνοντας κρασί της μικρής οικογενειακής επιχείρησης.

Στο διάστημα των 12 ετών της συνειδητής απουσίας του από την πολιτική ο Λαλιώτης σπανίως αποφάσισε να ανακατευθεί με τα πασοκικά. Ο ίδιος υπενθυμίζει με παρρησία στους συνομιλητές του ότι από το το 2003 όταν ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την πολιτική – τότε που ξεσήκωσε θεούς και δαίμονες – για την απόλυσή του από τη θέση του γραμματέα με απόφαση του Κώστα Σημίτη, έμεινε συνεπής στην απόφασή του. «Πέρασαν τόσα χρόνια και δεν έχω επιστρέψει στην πολιτική» απαντά σε όσους τον ρωτούν γιατί εξακολουθεί να παίρνει αποστάσεις ασφαλείας από τα κόμματα και την πολιτική.

Μικρόβια και αλλεργίες. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι το πασοκικό μικρόβιο αποχώρησε ποτέ από τον πολιτικό οργανισμό του Λαλιώτη. Ασχέτως του ότι από το 2012 και έπειτα πολλοί προσπάθησαν να αποδείξουν ότι ο πρώην υπουργός διατηρούσε διαύλους επικοινωνίας με τον ΣΥΡΙΖΑ εκείνος παραμένει πιστός στην πράσινη σημαία με τον ήλιο. «Είναι άλλο να σε παίρνουν φίλοι στο τηλέφωνο και να σου ζητούν τη γνώμη σου κι άλλο να λένε ότι πήγες σε άλλο κόμμα» αναφέρει ο Λαλιώτης όταν αποκρούει με ενόχληση τα σενάρια περί σχέσεών του με την Κουμουνδούρου.

Ο Κώστας Λαλιώτης δεν ξεπέρασε ποτέ την αλλεργία του στον Κώστα Σημίτη. Οταν ο πρώην πρωθυπουργός τον «καθάρισε» από τη θέση του γραμματέα ΠΑΣΟΚ αρχές Ιουλίου του 2003, ο πανίσχυρος γραμματέας δεν ήταν τότε μέλος της κυβέρνησης. Ομως ο Σημίτης του πρότεινε να ενταχθεί στην κυβέρνηση για να αδειάσει τη θέση του γραμματέα την οποία προόριζε για τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη.

Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ που ακολούθησε στο Κάραβελ ήταν δραματική. Με τον Λαλιώτη να εξαπολύει μύδρους κατά του Κώστα Σημίτη υποσχόμενος ότι θα δώσει την πολιτική του απάντηση όταν θα έρθει η ώρα. Να σημειωθεί ότι λίγους μήνες πριν από την καθαίρεση του θείου βρέφους από το αξίωμα του γραμματέα του ΠΑΣΟΚ ο Λαλιώτης είχε φροντίσει με αυτήν του την ιδιότητα να καταστήσει σαφείς τις αποστάσεις του από την αμερικανική επίθεση στο Ιράκ, διοργανώνοντας αντιπολεμικές διαδηλώσεις και πορείες του κόμματος έξω από την αμερικανική πρεσβεία: η πρωταγωνιστική του δράση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου ως μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής επιδρούσε ακόμη επάνω του.

Αναμφισβήτητα ο Λαλιώτης είναι ένα σύμβολο της πασοκικής ιστορίας. Ο Ανδρέας Παπανδρέου τού είχε ιδιαίτερη αδυναμία, κάτι που έμοιαζε με εξάρτηση. Οταν ο Παπανδρέου πέθανε και λίγες ημέρες μετά ακολούθησε το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ ο Λαλιώτης θέλησε να δώσει μία σολομώντεια λύση. Πρότεινε να παραμείνει πρωθυπουργός ο Κώστας Σημίτης και καθήκοντα προέδρου του κόμματος να αναλάβει ο Ακης Τσοχατζόπουλος. Ο Γιώργος Παπανδρέου σ’ εκείνο το συνέδριο που άφησε ιστορία ήταν όμως πιο ξεκάθαρος. Και υπέδειξε ανοιχτά τον Σημίτη για πρωθυπουργό της χώρας και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Οπερ και εγένετο.

Αυτό δεν ήταν κάτι που επηρέασε αρνητικά τον Λαλιώτη απέναντι στον Γιώργο Παπανδρέου. Αντιθέτως τον στήριξε στα πρώτα του βήματα στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ακολουθώντας τον ενίοτε έως και το Συμπόσιο της Σύμης, όταν ο ΓΑΠ μάθαινε την τέχνη της πολιτικής συναντώντας στα γαλάζια νερά της Πάρου τον νομπελίστα οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτς. Δεν θα πράξει το ίδιο και στο νέο κόμμα.