Χειροπέδες στην ελευθερία του λόγου

Κλιμακώνεται ο πόλεμος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εναντίον του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, πρώην στενού συνεργάτη και νυν σφοδρού επικριτή του προέδρου της Τουρκίας. Δημοσιογράφοι, τηλεοπτικοί παραγωγοί και πρώην διοικητές της αστυνομίας, ακόμη και σεναριογράφοι, μεταξύ των ατόμων που συνελήφθησαν με την κατηγορία της «σύστασης συμμορίας με στόχο την κατάληψη της κυριαρχίας του κράτους». Την ώρα που η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης κάνει λόγο για την αποτροπή ενός πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησης, η αντιπολίτευση μιλά ανοιχτά για πραξικόπημα κατά της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας.

Πραγματοποιώντας εφόδους σε 13 πόλεις, ανάμεσά τους και η Κωνσταντινούπολη, η τουρκική αστυνομία συνέλαβε τουλάχιστον 24 άτομα, γνωστά για τους δεσμούς τους με τον Γκιουλέν που ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ. Μεταξύ των συλληφθέντων περιλαμβάνεται και ο Εκρέμ Ντουμανλί, αρχισυντάκτης της «Ζαμάν», της εφημερίδας με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στην Τουρκία, καθώς και ο πρόεδρος του τηλεοπτικού δικτύου Σαμανγιολού, Χινταγέτ Καρατσά. Σε πλάνα που μετέδωσαν ζωντανά τα τουρκικά Μέσα, ο Ντουμανλί εμφανίζεται να χαμογελάει και να διαβάζει το ένταλμα της αστυνομίας προτού μεταφερθεί έξω από τα γραφεία της εφημερίδας, με το προσωπικό να χειροκροτεί από τα παράθυρα και τα μπαλκόνια. «Αφήστε εκείνους που έχουν διαπράξει τα εγκλήματα να φοβούνται. Εμείς δεν φοβόμαστε» δήλωσε ο Ντουμανλί κατά την απομάκρυνσή του, για να λάβει ως απάντηση από το συγκεντρωμένο πλήθος «ο ελεύθερος Τύπος δεν μπορεί να φιμωθεί» και «η Τουρκία είναι περήφανη για σένα».

ΤΟ ΒΑΘΥ ΛΑΡΥΓΓΙ. Τα άτομα που συνελήφθησαν, και ιδιαίτερα οι δημοσιογράφοι, δεν ήταν απροετοίμαστα: τους είχε προειδοποιήσει το βαθύ λαρύγγι της τουρκικής πολιτικής σκηνής. Την περασμένη Πέμπτη, ένας χρήστης του twitter που περιγράφει τον εαυτό του ως γνώστη των τεκταινομένων στην Αγκυρα και είναι γνωστός με το ψευδώνυμο Φουάτ Αβνί, ανακοίνωσε μέσω μιας σειράς από tweets πως η αστυνομία επρόκειτο να πραγματοποιήσει ευρεία επιχείρηση με σκοπό τη σύλληψη περίπου 150 δημοσιογράφων.

Οι ισχυρισμοί του Φουάτ Αβνί διαδόθηκαν αμέσως μεταξύ των Μέσων και των ατόμων που αναγνωρίστηκαν ως πιθανοί στόχοι. Κοινό χαρακτηριστικό όλων, πέρα από τους δεσμούς τους με τον Φετουλάχ Γκιουλέν, αποτελεί η ιδιαίτερα επικριτική στάση τους έναντι της κυβέρνησης και των αυταρχικών πολιτικών που ακολουθεί.

Ομως, εκτός από τους άμεσα ενδιαφερομένους, για τις προθέσεις της κυβέρνησης ενημερώθηκαν και εκατοντάδες πολίτες οι οποίοι έσπευσαν να εκφράσουν την υποστήριξή τους στους δημοσιογράφους της «Ζαμάν», πραγματοποιώντας αλλεπάλληλες συγκεντρώσεις έξω από τα γραφεία της εφημερίδας. Χθες το πρωί, μάλιστα, αρχικά κατάφεραν ν’ αποτρέψουν τη σύλληψη του αρχισυντάκτη της εφημερίδας. Επειτα από την έντονη αντίδρασή τους, οι άνδρες της αστυνομίας αποχώρησαν. Επέστρεψαν όμως αργότερα, συλλαμβάνοντας τελικά τον Εκρέμ Ντουμανλί και αρκετούς από τους συνεργάτες του.  

ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ. Η στιγμή που πραγματοποιήθηκε αυτή η ευρεία αστυνομική επιχείρηση, κάθε άλλο παρά τυχαία είναι καθώς σχεδόν πριν από έναν χρόνο η Τουρκία, στις 17 Δεκεμβρίου, άρχισε να κλονίζεται από το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς στη σύγχρονη Ιστορία της.

Στον πυρήνα του βρέθηκαν ο ίδιος ο Ερντογάν, πρωθυπουργός της χώρας τότε, και ο στενός του κύκλος. Τέσσερις υπουργοί του αναγκάστηκαν να παραιτηθούν ενώ και απλοί πολίτες και πολιτικοί αναλυτές σχεδόν προεξοφλούσαν ότι η κυβέρνηση είχε μετρημένες ημέρες στην εξουσία. Μεταξύ των ατόμων που προέβησαν στις ενοχοποιητικές για την κυβέρνηση αποκαλύψεις περιλαμβανόταν και ο Φουάτ Αβνί. Ο Ερντογάν, ωστόσο, όχι μόνο δεν πτοήθηκε από τις αποκαλύψεις που ενέπλεκαν ακόμη και τον ίδιο του τον γιο, αλλά κατάφερε να αντιστρέψει την κατάσταση κηρύσσοντας πόλεμο εναντίον αυτού που περιγράφει ως «παράλληλο κράτος» του Φετουλάχ Γκιουλέν και των υποστηρικτών του, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ότι σχεδιάζουν την ανατροπή του. Τότε, ο Ερντογάν είχε απομακρύνει από τις θέσεις τους χιλιάδες αστυνομικούς και εισαγγελείς ενώ δεν παρέλειψε να απομονώσει δυνάμει αντιφρονούντες στο εσωτερικό του κόμματός του και να εξαπολύσει δριμεία επίθεση κατά των Μέσων που ήταν αρνητικά απέναντί του. Χθες, όπως όλα δείχνουν, πραγματοποίησε ακόμη ένα βήμα, συλλαμβάνοντας αρκετούς από τους επικριτές του.

«Η σημερινή είναι μια ημέρα δοκιμής. Ολοι στη χώρα είτε θα λογοδοτήσουν είτε θα βραβευθούν για τις πράξεις τους και για τη στάση τους έναντι της δημοκρατίας» δήλωσε προκλητικά ο Αχμέτ Νταβούτογλου, πρωθυπουργός της Τουρκίας.

Κατακραυγή
Μεταξύ όσων κάνουν λόγο για μία ακόμη αυταρχική κίνηση της κυβέρνησης της Τουρκίας είναι και ο δημοσιογράφος Αχμέτ Σικ, ο οποίος μάλιστα στο παρελθόν είχε φυλακιστεί επειδή είχε γράψει ένα επικριτικό βιβλίο για τον Φετουλάχ Γκιουλέν. Σύμφωνα με τον Σικ, οι έφοδοι που έγιναν χθες αποτελούν έκφραση «φασισμού».