[Κραυγές και ψίθυροι] Η τραγικότητα του γελοίου

Το ότι η επιθεώρηση ως θεατρικό είδος διαμορφώθηκε στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει μόνο με τη δραματουργική μας παράδοση. Ανιχνεύω τις πηγές της και στο ανεξέλεγκτο του θυμικού μας, που επενδύει αστειότητα ακόμη και σε τραγικά γεγονότα. Και όσο αυτό συμβαίνει στο σανίδι είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα, που έλεγε και ο Ηλιόπουλος. Με όρους πραγματικότητας, όμως, το αστείο γίνεται γελοίο και το γελοίο ούτε αθώο είναι ούτε απολαυστικό.

Το παρατήρησα να συμβαίνει για άλλη μια φορά με αφορμή τον Νίκο Ρωμανό. Η απεργία πείνας είναι ένας ύστατος τρόπος διαμαρτυρίας που, πέραν της πολιτικής της διάστασης, χωρά και ψυχαναλυτική ανάγνωση. Αυτό το παιδί εκδήλωσε την ενόρμηση του θανάτου, την αντίθεσή του στην έννοια της ζωής. Κι αυτές είναι πολύ κλειστές στροφές στις διαδρομές της ανθρώπινης ψυχής.

Πείτε μου, λοιπόν, πώς κάποιοι εκλαμβάνουν αυτήν τη στροφή ως πιρουέτα; Δεν είναι μόνο ο βουλευτής Γιάννης Μιχελογιαννάκης και η ρεβί πίστας που έστησε στο Σύνταγμα, με σκηνικό μάλλινες κουβέρτες και διαλείμματα για καφέ και κρουασάν. Διαβάζω ότι τα μέλη του Κινήματος της Αξιοπρέπειας που διαμαρτύρονται για την «ουσιαστική κατοχή της χώρας από τη Γερμανία και τη μη πληρωμή του αναγκαστικού δανείου που άρπαξε η Γερμανία από την Ελλάδα το 1942» περιοδεύουν ανά την Ευρώπη και κάνουν τριήμερες απεργίες πείνας. Τώρα και στην πόλη μας, από 15 έως 18 Δεκεμβρίου, «μπροστά στη γερμανική πρεσβεία εν Αθήναις».

Η πιστή αντιγραφή της αλήθειας είναι, ενίοτε, το καλύτερο σχόλιο.