Ετερογένεια και στο φαρμακευτικό οπλοστάσιο

Το άσθμα παρουσιάζει διακυμάνσεις στην πορεία του στον χρόνο και κάθε ασθενής μπορεί να έχει περιόδους με πλήρη έλεγχο της νόσου (υφέσεις) που εναλλάσσονται με περιόδους επίτασης των συμπτωμάτων του (εξάρσεις). «Η εκτίμηση του ελέγχου της νόσου και της ανταπόκρισης στη χορηγούμενη αγωγή πρέπει να γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα», λέει ο πνευμονολόγος Πέτρος Μπακάκος. «Ο έλεγχος του άσθματος επιτυγχάνεται όταν ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα, δεν έχει επεισόδια οξείας επιδείνωσης των συμπτωμάτων του και είναι ικανός να έχει μια απολύτως φυσιολογική ζωή, συμπεριλαμβανομένων της άθλησης και της πλήρους κοινωνικής δραστηριότητας».

Ακρογωνιαίο λίθο στην αντιμετώπιση του άσθματος αποτελεί η πρόληψη, η οποία  συνίσταται καταρχήν στην αποφυγή των εκλυτικών παραγόντων της νόσου (όπως σκόνη, τρίχωμα ζώων, γύρεις) και συνεπώς σε αποφυγή του παθητικού και ενεργητικού καπνίσματος.
Ο ασθενής πρέπει επίσης να παίρνει φάρμακα που καταπολεμούν τη φλεγμονή και προλαμβάνουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων (αυτά λέγονται ρυθμιστικά φάρμακα). Αν παρ’ όλα αυτά παρουσιάσει κρίση άσθματος, τότε πρέπει να πάρει φάρμακα που θα καταπραΰνουν τα συμπτώματά του (αυτά λέγονται ανακουφιστικά φάρμακα).

«Ανακουφιστικά φάρμακα είναι τα βρογχοδιασταλτικά στα οποία υπάγονται κατά κύριο λόγο οι β₂ διεγέρτες ταχείας δράσης και δευτερευόντως τα αντιχολινεργικά και οι μεθυλοξανθίνες», εξηγεί ο κ. Λουκίδης. «Οταν όμως ένας ασθενής κάνει αυξημένη ή καθημερινή χρήση της ανακουφιστικής αγωγής, σημαίνει πως υπάρχει κακός έλεγχος της νόσου και επιβάλλεται η επανεκτίμηση και η βελτίωση της καθημερινής ρυθμιστικής θεραπείας».

Για τη ρύθμιση. Στα ρυθμιστικά φάρμακα, που λαμβάνονται για μακρά χρονικά διαστήματα και σε καθημερινή βάση, ανήκουν η εισπνεόμενη κορτιζόνη, οι β₂ διεγέρτες μακράς δράσης (βρογχοδιασταλτικά με μακρά δράση, συνήθως 24ωρη με δύο ημερήσιες δόσεις), οι τροποποιητές της δράσης των λευκοτριενίων, οι μεθυλοξανθίνες και τα από του στόματος χορηγούμενα στεροειδή.

Αν και πολύς κόσμος φοβάται την εισπνεόμενη κορτιζόνη, οι δύο ειδικοί τονίζουν ότι ανεπιθύμητες ενέργειες όπως η οστεοπόρωση, η παχυσαρκία και οι διαταραχές της ανάπτυξης των παιδιών υφίστανται μόνο σε λήψη πολύ μεγάλων δόσεων, οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται στο άσθμα. Αντιθέτως, οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν μυκητίαση στο στόμα και βράχνιασμα λόγω του φαρμάκου, αλλά ο κίνδυνος αυτός μειώνεται αν ξεπλένουν καλά το στόμα τους με νερό.

«Ενα άλλο ζήτημα που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι δεν υπάρχει αντοχή στα φάρμακα, εφ’ όσον αυτά χορηγούνται σωστά και με κατάλληλο σχήμα από τον γιατρό», τονίζει ο κ. Λουκίδης. «Η συνεχής, δε, χορήγηση αποτελεί ασφαλή μέθοδο ελέγχου του άσθματος».