[Στιγμές] Φόροι για κάθε περιέργεια

Αυτές τις ημέρες τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στη Φινλανδία έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στο εθνικό πατριωτικό θέαμα: τους φόρους.

Σε καμία χώρα η περίοδος υποβολής των φορολογικών δηλώσεων δεν είναι συναρπαστική, όμως οι περισσότεροι Φινλανδοί την περιμένουν με μεγάλη περιέργεια και ενδιαφέρον. Την περασμένη εβδομάδα οι φορολογικές Αρχές δημοσιοποίησαν τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων όλων των πολιτών, ανοίγοντας την πόρτα για μια μιντιακή φρενίτιδα κουτσομπολιού, σχολίων και κατηγοριών σχετικά με το ποιος πληρώνει ένα δίκαιο μερίδιο φόρων.

Παρότι κάποιοι μπορεί να απεχθάνονται μια τέτοιου μεγέθους έκθεση προσωπικών δεδομένων, η φινλανδική κυβέρνηση πιστεύει ότι η δημοσιοποίηση των φορολογικών πληροφοριών είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της χώρας. Το κράτος πρόνοιας στη Φινλανδία βασίζεται στους φόρους και έτσι η κίνηση αυτή ενισχύει την ιδέα ότι όλοι πρέπει να συμβάλλουν. Ομως εκτός από την ευκαιρία που έχει η φινλανδική κοινωνία να εκδηλώσει μια δόση χαιρεκακίας, η εμμονή με τους φόρους αναδεικνύει μια εσωτερική πολιτική συζήτηση για τη διατήρηση του μοντέλου πρόνοιας.

Εχοντας χαρακτηριστεί ως οικονομικό σούπερ μοντέλο, η Φινλανδία κατετάγη πρώτη στον κατάλογο με τις πιο σταθερές χώρες του κόσμου που συνέταξε το περιοδικό «Foreign Policy», ενώ διεθνώς επαινείται για θέματα από την κυβερνητική διαφάνεια έως την εκπαίδευση. Θεωρώντας ότι μόνο έτσι θα μπορέσει να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο, οι κυβερνήσεις του Ελσίνκι επιμένουν στην δημοσιοποίηση των φορολογικών στοιχείων.

Ετσι, κάθε Νοέμβριο οι σοβαρές φινλανδικές εφημερίδες ψάχνουν τα στοιχεία παρακολουθώντας την εξέλιξη των περιουσιών πολιτικών και επιχειρηματιών ενώ οι πιο κίτρινες φυλλάδες βρίσκουν την ευκαιρία να ψαχουλέψουν τη ζωή των διασήμων. Τα τελευταία χρόνια η ερευνητική δημοσιογραφική δουλειά που βασίστηκε στα δημοσιοποιηθέντα φορολογικά στοιχεία αποκάλυψε φοροφυγάδες υπουργούς και αστέρια του αθλητισμού που είχαν στείλει τα χρήματά τους σε φορολογικούς παραδείσους. Βρέθηκε επίσης ότι ο Τζούχα Σίπιλα, πρόεδρος του Κεντρώου Κόμματος, είδε την περιουσία του να χάνεται αλλά και ότι ο σταρ της ραπ Τσικ (το φινλανδικό αντίστοιχο του 50Cent) κέρδισε λιγότερα από τον Μάτι Ναϊκάνεν, πρώην αθλητή του σκι που έγινε τραγουδιστής και έχει μεγάλη ιστορία με βίαια ξεσπάσματα και κατάχρηση ουσιών.

Το κουτσομπολιό και οι σοβαρές διαπιστώσεις πάνε χέρι χέρι σε αυτήν την περίπτωση. Τα στοιχεία πάντως είναι ενδιαφέροντα. Στη δεκαετία του ’90 ο μέσος φορολογικός συντελεστής στη Φινλανδία ήταν 37,5%, αλλά την επόμενη δεκαετία έπεσε στο 30%. Μετά την κρίση του 2009 στην ευρωζώνη, οι φόροι άρχισαν και πάλι να αυξάνονται προκειμένου να συνεχισθεί η χρηματοδότηση του κράτους πρόνοιας. Προς το παρόν φαίνεται ασφαλές – τουλάχιστον μέχρι την επόμενη φορολογική περίοδο.