[Εναλλακτικά] Η τυραννία του ρετρό

Και αίφνης όλα γύρω θυμίζουν δεκαετία ’60. Οι νέοι που μένουν στο Κέντρο παραγγέλνουν από ιστότοπους αξεσουάρ και έπιπλα που παραπέμπουν στην ταραγμένη δεκαετία. Οι καλλιτέχνες όλων των ηλικιών, από τον Νίκο Πορτοκάλογλου μέχρι τον Vassilikos, διασκευάζουν λαϊκές επιτυχίες εκείνης της εποχής. Χορευτικές ομάδες κάνουν θεματικές βραδιές και αναβιώνουν το ροκ εν ρολ κλίμα. Φωτογραφικές εκθέσεις και διαλέξεις επανέρχονται στα γεγονότα, στις τάσεις και στην ατμόσφαιρα των 60s, συχνά ανατέμνοντας με την ευκαιρία και την «παλιά ωραία Αθήνα» όπου μοσχοβολούσαν οι γειτονιές βασιλικό κι ασβέστη.

Προσδεθείτε λοιπόν! Καλωσήλθατε στο ’60, στη δεκαετία της λιγότερης καχυποψίας, της αθωότητας, των μεγάλων ηγετών και του υψηλού πολιτισμού (εστέτ ή λαϊκού). Καλώς ήρθατε όμως και στην ασφαλή εξιδανίκευση του παλιού, φορέστε τα vintage παραμορφωτικά γυαλιά σας και κρύψτε κάτω από την pop μοκέτα όλες τις σκοτεινές στιγμές της μακρινής δεκαετίας. Αν η επιστροφή στο παλιό συχνά συμβάλλει να αναστοχαστούμε, η παραπάνω κυρίαρχη τάση μόνο ως ρετρό μπορεί να νοηθεί και το ρεύμα της επωάζει τους νέους άκαπνους ιερείς της νοσταλγίας που θεωρούν πως η Αθήνα των 60s ήταν όμορφα κορίτσια με μίνι και αγόρια με λεπτές γραβάτες και κοκάλινα μαύρα γυαλιά α λα Μπάντι Χόλι σε ένα βελούδινο φόντο ωραίων σπιτιών και «αφομοιωμένης Δημοκρατίας».

Και όμως, αυτή η άκριτη νοσταλγία και η απολιτίκ ματιά που γειτνιάζει με το επικίνδυνο ρετρό είναι ο χειρότερος γνώμονας για να «επιστρέψουμε» στη δεκαετία του ’60 και να επαναξιολογήσουμε τα γεγονότα, την αισθητική και τα ρεύματα που σε αυτή προέκυψαν. Κι αυτό αφού δεν υπήρξαν, δεν υπάρχουν ποτέ «καθαρές» δεκαετίες. Κάθε εποχή είναι το άθροισμα των αντιφάσεών της, οι θρίαμβοι και τα δράματά της, οι μικρές και μεγάλες ιστορίες της, το μέτρο και η υπερβολή της. Και μιλώντας για τη δεκαετία του ’60 που τόσο αγαπούν οι τυμβωρύχοι του συναισθήματος, να θυμίσω πως πλάι στα χαρούμενα μικροαστικά διαμερίσματα που αποτύπωσε η Finos Film υπήρξαν οι φαβέλες του Ασυρμάτου Πετραλώνων που διέσωσε η κάμερα του Αλέκου Αλεξανδράκη στη «Συνοικία Τ’ Ονειρο». Πλάι στα χαρούμενα παιδιά που χόρευαν Beatles υπήρξαν οι ορδές των νέων που μετανάστευαν σε Γερμανία ή Καναδά με μια κασέτα του Καζαντζίδη στην τσάντα. Και πλάι στην κοσμική «κανονικότητα» έπεφτε νεκρός ο Λαμπράκης από τον σιδερολοστό των Κοτζαμάνη – Εμμανουηλίδη ή ο Πέτρουλας από το μισαλλόδοξο κράτος. Προφανώς, βέβαια, η όποια ρετροσπεκτίβα για το ’60 ή τάση ή αναφορά δεν έχει την υποχρέωση να αναλύσει με γεωμετρία ή αυστηρότητα την περίπλοκη εκείνη εποχή. Στον βαθμό όμως που κάθε σημερινή απόπειρα παραμένει ασύνδετη από την όποια ελάχιστη κοινωνική αναφορά, η εκβολή στο ρετρό θα είναι αναπόφευκτη. Και άρα γραφική σαν πόστερ του ΕΟΤ το ’60.