[Επισκέπτης] Το ΠΑΣΟΚ έχει σημαντικό ρόλο

Αρκετοί ισχυρίζονται ότι στις επόμενες εθνικές εκλογές (όποτε κι αν διεξαχθούν) η ακραία πόλωση, που θα επικρατήσει μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, θα αποδυναμώσει εκλογικά το ΠΑΣΟΚ.

Η εμπειρία από τις εκλογές ακραίας πόλωσης του Ιουνίου 2012, ωστόσο, αντικρούει τον ισχυρισμό. Τότε, σύμφωνα με τα στοιχεία του αντίστοιχου exit poll, η ΝΔ αύξησε το ποσοστό της αντλώντας ψήφους κυρίως από ΑΝΕΛ και Χρυσή Αυγή, ο δε ΣΥΡΙΖΑ ενίσχυσε τη δύναμή του αντλώντας ψήφους κυρίως από ΚΚΕ, ΔΗΜΑΡ, ΑΝΕΛ. Αντιθέτως, το εκλογικό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ υποχώρησε μόλις κατά 0,9%. Από το 13,2% στις εκλογές του Μαΐου στο 12,3% στις επαναληπτικές του Ιουνίου. Το ΠΑΣΟΚ άντεξε διότι ανταποκρίθηκε πειστικά στη βασική προτεραιότητα των πολιτών: τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας που θα διασφάλιζε την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη.

Σήμερα η πλειονότητα της κοινής γνώμης, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, εξακολουθεί να προτιμά τις κυβερνήσεις συνεργασίας. Η παραμονή στο ευρώ όμως, αν και συγκεντρώνει την υποστήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας, δεν αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο ψήφου.
Ο φόβος για την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη έχει υποχωρήσει. Ποιο θα είναι, όμως, το κεντρικό πολιτικό ζήτημα των επόμενων μηνών και (σε περίπτωση που προκύψουν) των πρόωρων εκλογών;

Μια πρώτη απάντηση δόθηκε πριν από λίγες εβδομάδες. Η αναταραχή που σημειώθηκε στις αγορές και η άνοδος των επιτοκίων δανεισμού στα 10ετή ομόλογα εξαιτίας της πολιτικής αβεβαιότητας που προκάλεσε πρωτίστως η στάση του ΣΥΡΙΖΑ άρχισαν να επηρεάζουν το πολιτικό κλίμα.

Φάνηκε καθαρά ότι η χώρα βρίσκεται ακόμα σε κρίσιμη κατάσταση. Οι πολίτες άρχισαν και πάλι να ανησυχούν για το τι μέλλει γενέσθαι. Το αποτέλεσμα ήταν να ανακοπεί η δημοσκοπική δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ και να αρχίσει να αντιστρέφεται η καθοδική δημοσκοπική τάση του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Η παρατήρηση έχει σημασία αν ληφθούν υπόψη δύο παράμετροι:

Πρώτον, η συμφωνία με τους εταίρους για την έξοδο της χώρας από το Μνημόνιο και την είσοδο στις αγορές θα ολοκληρωθεί, όπως τόνισε πρόσφατα στη Βουλή ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, πριν από την προεδρική εκλογή.

Δεύτερον, πιθανή αθέτηση της συμφωνίας λόγω πολιτικής αστάθειας που θα προκαλέσει ενδεχόμενη αποτυχία εκλογής νέου Προέδρου Δημοκρατίας θα έχει δυσμενείς συνέπειες για την οικονομία και τη χώρα.

Αρα η συμφωνία αυτή καθαυτή θα αποτελέσει το κεντρικό πολιτικό ζήτημα των επόμενων μηνών επηρεάζοντας εκ των πραγμάτων και την προεδρική εκλογή. Αλλά ακόμα κι αν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές, το κεντρικό πολιτικό ζήτημα θα αφορά την αποδοχή ή την απόρριψη της συμφωνίας.

Για να το πω σχηματικά: αν στις προηγούμενες εκλογές το κεντρικό ερώτημα ήταν ποια κυβέρνηση συνεργασίας μπορεί να κρατήσει τη χώρα στο ευρώ, στις επόμενες το αντίστοιχο ερώτημα θα είναι ποια κυβέρνηση συνεργασίας μπορεί να εφαρμόσει τη συμφωνία εξόδου από το Μνημόνιο κρατώντας ταυτόχρονα ανοιχτές τις αγορές.

Οπως τότε, έτσι και τώρα το ΠΑΣΟΚ, ως κορμός της Δημοκρατικής Παράταξης, έχει τις προϋποθέσεις να αναδειχθεί σε «τρίτο πόλο» της πολιτικής ζωής, εγγυητή της εθνικής, πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας.   

Ο Πάνος Κολιαστάσης είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης στο Queen Mary-University of London, μέλος της Μονάδας Ανάπτυξης Πολιτικών του ΠΑΣΟΚ