Δημιούργησαν μικροσκοπικά έντερα από βλαστοκύτταρα

Επιστήμονες από το Ιατρικό Κέντρο του Νοσοκομείου Παίδων του Σινσινάτι κατόρθωσαν να μετατρέψουν βλαστικά κύτταρα σε μικροσκοπικά, πλήρως λειτουργικά ανθρώπινα έντερα που μεταμοσχεύθηκαν με επιτυχία σε ποντίκια.

Το εύρημα αυτό ανοίγει το δρόμο για τη δημιουργία εντέρων από κύτταρα των ίδιων των ασθενών, που θα τους απαλλάσσουν από δύσκολες ασθένειες.

Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον δρα Μάικλ Άντονι Χέλμραθ, καθηγητή Παιδιατρικής Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, στο Οχάιο, δημοσιεύουν την έρευνά τους στην επιθεώρηση «Nature Medicine».

Όπως εξηγούν, χρησιμοποίησαν ανθρώπινα ενήλικα κύτταρα από δείγματα αίματος και δέρματος για να τα μετατρέψουν σε επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPSCs).

Τα βλαστοκύτταρα αυτά δημιουργούνται με την βοήθεια του γενετικού προγραμματισμού και είναι τα αρχέγονα κύτταρα από τα οποία προέρχονται όλα τα σωματικά (η διαδικασία του γενετικού προγραμματισμού ουσιαστικά «επιστρέφει» τα ενήλικα κύτταρα στην αρχική-εμβρυϊκή κατάσταση).

Μόλις οι ερευνητές του Σινσινάτι απέκτησαν τα επαγόμενα βλαστοκύτταρα, τα πρόσθεσαν σε ένα ειδικό «μοριακό κοκτέιλ» που τα ενθάρρυνε να μετατραπούν σε εντερικά οργανοειδή, δηλαδή σε μικροσκοπικές δομές όμοιες με έντερα.

Στη συνέχεια, μεταμόσχευσαν τα οργανοειδή στους νεφρούς ομάδας ποντικιών, τα οποία ήταν γενετικά τροποποιημένα ώστε να αποδέχονται στο σώμα τους ανθρώπινους ιστούς.

Τα οργανοειδή κατόρθωσαν να αποκτήσουν επαρκή αιμάτωση, ώστε να εξελιχθούν σε πλήρως ώριμο ανθρώπινο εντερικό ιστό.

«Το εσωτερικό τοίχωμα των “εντέρων” αυτών, δηλαδή ο βλεννογόνος, περιέχει όλα τα διαφοροποιημένα κύτταρα που έχουν τα έντερα των ανθρώπων και διαρκώς ανανεώνεται μέσω του πολλαπλασιασμού των εντερικών βλαστοκυττάρων», είπε ο δρ Χέλμραθ.

«Ο βλεννογόνος ανέπτυξε επίσης όλες τις απορροφητικές και πεπτικές ικανότητες του φυσιολογικού εντέρου, οι οποίες δεν ήταν εμφανείς όταν πρωτοδημιουργήσαμε τα οργανοειδή στο εργαστήριο, ενώ ο εντερικός ιστός απέκτησε και μυϊκές στοιβάδες».

Οι ερευνητές λένε πως τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι μια μέρα θα είναι εφικτό να λαμβάνονται δείγματος αίματος και δέρματος από έναν ασθενή, για να δημιουργούνται λειτουργικά έντερα που θα τον θεραπεύουν από παθήσεις των εντέρων, όπως η νόσος του Crohnκαι ο καρκίνος.

Επειδή, εξάλλου, τα έντερα θα προέρχονται από τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς, δεν θα υπάρχει κίνδυνος απόρριψης.

Ωστόσο θα χρειασθούν πολλά ακόμα χρόνια ερευνών έως ότου μετατραπεί αυτή η πεποίθηση σε ιατρική πράξη.

Στο μεσοδιάστημα, όμως, είναι εφικτό να χρησιμοποιηθεί η ανακάλυψή τους για την ταχύτερη ανάπτυξη νέων φαρμάκων, τα οποία επιπλέον δεν θα υπάρχει λόγος να δοκιμάζονται σε ζώα.