Ηταν μια ενδιαφέρουσα εβδομάδα η περασμένη για να επισκεφθεί κάποιος τη Βρετανία και την Ισπανία. Κατ’ αρχάς, για να παρατηρήσει τους σκωτσέζους αυτονομιστές να προωθούν την ανεξαρτησία και κατόπιν για να παρατηρήσει τους βάσκους και τους καταλανούς αυτονομιστές να παρακολουθούν (με απογοήτευση) το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Μια αντίδραση: Χαίρομαι επειδή η πλειοψηφία των Σκωτσέζων απέρριψε την ανεξαρτησία. Εάν δεν το είχαν κάνει, θα είχαν ψαλιδίσει τα φτερά του πιο σημαντικού συνοδοιπόρου των ΗΠΑ: της Βρετανίας. Αλλη μια αντίδραση: Ο Θεός ας ευλογεί την Αμερική. Εχουμε πολλές πηγές δύναμης, όμως σήμερα το μεγαλύτερό μας κατόρθωμα είναι ο πλουραλισμός μας. Το γεγονός ότι συνδυάζουμε πολλά για να γίνουμε ένα έθνος, με όλα τα οφέλη από το κράμα των πολιτισμών και όλες τις δυνάμεις που προκύπτουν από την ικανότητά μας να λειτουργούμε ενωμένοι.
Εχω ρωτήσει και παλαιότερα: Ποιος άλλος εξέλεξε δύο φορές έναν μαύρο άνδρα ως πρόεδρο, με μεσαίο όνομα Χουσεΐν, ο παππούς του οποίου ήταν μουσουλμάνος, και πρώτα κέρδισε μια γυναίκα και αργότερα έναν μορμόνο; Είμαι σίγουρος ότι δεν θα ζήσω τόσο για να δω έναν Πακιστανό να γίνεται πρωθυπουργός της Βρετανίας ή έναν μαροκινό μετανάστη πρόεδρο της Γαλλίας. Ναι, οι πρόσφατες ταραχές στο Μιζούρι μάς υπενθυμίζουν ότι ακόμα έχουμε δουλειά στον τομέα του πλουραλισμού. Και φυσικά, προτιμώ τη σκληρή δουλειά που απαιτεί ο πλουραλισμός από τις ψευδαισθήσεις των αποσχιστικών κινημάτων.
Ας ορίσουμε τον πλουραλισμό με τη βοήθεια του Σχεδίου Πλουραλισμού του Χάρβαρντ: «Ο πλουραλισμός δεν είναι μόνο ποικιλία, αλλά η ενεργητική ενασχόληση με την ποικιλία», επειδή «απλώς η ποικιλία χωρίς την πραγματική συνάντηση και σχέση θα προκαλέσει εντάσεις στις κοινωνίες». Είναι πραγματικότητα ότι υπάρχουν «πλουραλιστικές» κοινωνίες, όπως η Συρία και το Ιράκ, όμως μια κοινωνία με πλουραλισμό όπως οι ΗΠΑ θεωρείται «επίτευγμα».
Ο πλουραλισμός, αναφέρεται επίσης, «δεν απαιτεί να εγκαταλείψουμε τις ταυτότητές μας και τα όσα πιστεύουμε… Σημαίνει ότι διατηρούμε τις πιο βαθιές διαφορές μας, ακόμα και τις θρησκευτικές, όχι απομονωμένες αλλά σε σχέση η μία με την άλλη». Και προστίθεται ότι ο πραγματικός πλουραλισμός βασίζεται στον «διάλογο» και στην «ανταλλαγή, την κριτική και την αυτοκριτική».
Αυτός ο πλουραλισμός είναι πιο σημαντικός σήμερα από ποτέ. Αρκεί να κοιτάξουμε τη Μέση Ανατολή. Το Ιράκ και η Συρία ήταν πλουραλιστικές κοινωνίες χωρίς πλουραλισμό, καθώς μια ισχυρή Αρχή έπρεπε να κρατά υπό έλεγχο τις ποικίλες εθνότητες.
Στην Ισπανία. Η δημοκρατική Ισπανία την τελευταία δεκαετία έχει επιτυχώς απορροφήσει περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια μετανάστες –κυρίως από Ισημερινό, Ρουμανία και Μαρόκο -, δηλαδή 10% του πληθυσμού της. Εφθασαν εκεί στη διάρκεια της οικονομικής άνθησης και δεν έχουν προκαλέσει τη δημιουργία ενός αντιμεταναστευτικού κόμματος (ακόμα). Είναι φυσιολογικό οι ηγέτες της Ισπανίας να εξέφρασαν την ανακούφισή τους για την ήττα του «ναι» στη Σκωτία. Ομως η καταλανική κυβέρνηση επιμένει ότι θα προχωρήσει με το δικό της δημοψήφισμα τον Νοέμβριο, παρότι δεν το αναγνωρίζει η κυβέρνηση της Μαδρίτης.
Προκειμένου να διαχειρισθεί την ποικιλία, η Ισπανία έχει ήδη παραχωρήσει μεγάλη αυτονομία στις 17 περιοχές της και πολλοί Ισπανοί δεν θέλουν μεγαλύτερη διάσπαση, εξηγεί ο Χοσέ Ιγκνάσιο Τορεμπλάνκα, επικεφαλής του Γραφείου Διεθνών Σχέσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Μαδρίτη. «Στη Βαρκελώνη πολλοί κρεμούν τη σημαία της καταλανικής ανεξαρτησίας στο μπαλκόνι τους. Οι άλλοι όμως δεν κρεμούν την ισπανική. Σημαίνει ότι δεν είναι υπέρ της ανεξαρτησίας, αλλά δεν ανοίγουν και καβγά».
Ο άλλος κίνδυνος όλων αυτών των αποσχιστικών κινημάτων, προσθέτει ο Τορεμπλάνκα, είναι ότι «αλλάζουν τον άξονα» της πολιτικής συζήτησης. Ιστορικά, υποστηρίζει, στην Ευρώπη τα δεξιά κόμματα δημιουργούν ανάπτυξη και ανισότητα και τα αριστερά έρχονται και αναδιανέμουν και ούτω καθεξής. «Ομως τελικά καταλήγεις με κοινωνίες που είναι ανταγωνιστικές και συνεκτικές». Θεωρεί πως τα αυτονομιστικά κινήματα εκτροχιάζουν το σύστημα θέτοντας «την πολιτική τής ταυτότητας» και έτσι εξηγείται, σύμφωνα με την άποψή του, ότι δεν σημειώνεται πρόοδος σε χώρες όπως η Συρία και το Ιράκ.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι μια ομάδα εθνών – κρατών που προσπαθεί να γίνει πιο πλουραλιστική αφομοιώνοντας αυτά τα κράτη σε ένα υπερκράτος. Ομως αυτό καθυστερεί διότι το επόμενο στάδιο της ενσωμάτωσης απαιτεί όχι μόνο να εγκαταλείψουν το νόμισμα, αλλά την εθνική τους κυριαρχία, ώστε να υπάρχει μια πραγματικά κοινή οικονομική πολιτική.
Γι’ αυτό η Αμερική έχει τέτοιο πλεονέκτημα ως προς τον πλουραλισμό. Και θα πρέπει να έχουμε την ωριμότητα να περάσουμε τον νόμο για τις μεταρρυθμίσεις στη μετανάστευση ώστε να τον ενισχύσουμε.
Σχόλια
