Το τέλος του φιλελεύθερου σιωνισμού

Οι φιλελεύθεροι σιωνιστές βρίσκονται σε ένα σταυροδρόμι. Η αρχική παράδοση του συνδυασμού του σιωνισμού με τον φιλελευθερισμό – που σήμαινε τον τερματισμό της κατοχής της Δυτικής Οχθης και της Γάζας, την υποστήριξη ενός παλαιστινιακού κράτους δίπλα σε ένα εβραϊκό και τη σύνταξη πίσω από το Ισραήλ οποτεδήποτε δέχεται απειλή – είχε καλές προθέσεις. Αλλά τώρα όσα πρεσβεύουν οι φιλελεύθεροι σιωνιστές βρίσκονται στον αέρα.

Η απόφαση του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να εξαπολύσει στρατιωτική επίθεση εναντίον της Χαμάς στη Γάζα έχει στοιχίσει μέχρι τώρα τη ζωή σε 64 στρατιώτες και 3 πολίτες από την ισραηλινή πλευρά και σε 2.000 Παλαιστινίους, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν άμαχοι. Πολλοί φιλελεύθεροι σιωνιστές, μεταξύ των οποίων οι δημοσιογράφοι Τζόναθαν Φρίντλαντ, Ρότζερ Κόεν και Τόμας Φρίντμαν, θεωρούν ότι αυτό που κάνει το Ισραήλ δεν μπορεί να συμφιλιωθεί με τον ανθρωπισμό τους. Και δεν είναι μόνο η Γάζα. Το ρομαντικό ιδεώδες του σιωνιστή έχει στιγματιστεί από την πραγματικότητα του σύγχρονου Ισραήλ. Οι επιθέσεις εναντίον της ελευθερίας του Τύπου και ανθρωπιστικών οργανώσεων, το κίνημα των εποίκων, ένας εντεινόμενος ρατσισμός εναντίον των Αράβων και των μεταναστών και μια ισχυρή, αδιάλλακτη θρησκευτική Δεξιά οδηγούν σε αδιέξοδο.

Στο παρελθόν, οι φιλελεύθεροι σιωνιστές στη Διασπορά έβρισκαν φυσικούς συμμάχους στα αριστερά και κοσμικά-φιλελεύθερα κόμματα του Ισραήλ. Ομως η ισραηλινή Αριστερά βρίσκεται σε κώμα. Την ίδια στιγμή, έχει αλλάξει και η Διασπορά. Οι οργανώσεις που κυριαρχούν, μεταξύ των οποίων η Αμερικανοεβραϊκή Επιτροπή και η Ενωση κατά της Δυσφήμησης, έχουν μετατρέψει την άκριτη αλληλεγγύη προς το Ισραήλ σε πεμπτουσία της εβραϊκής ταυτότητας.

Ο μόνος σιωνισμός σήμερα στηρίζεται στην ξενοφοβία και στον αποκλεισμό. Ενας εβραϊκός εθνικισμός που αντλεί την έμπνευσή του από τον θρησκευτικό μεσσιανισμό. Η νοοτροπία αυτή εμποδίζει τη μετατροπή του Ισραήλ σε ένα φιλελεύθερο-δημοκρατικό κράτος και στερεί από τους Παλαιστινίους την αυτοδιάθεσή τους. Οσο διήθυνα το Ερευνητικό Ινστιτούτο Εβραϊκής Πολιτικής, προσπάθησα να θέσω τα ζητήματα. Εις μάτην: το δεξιό εβραϊκό κατεστημένο με χαρακτήρισε «αυτομαστιγούμενο Εβραίο» και απαίτησε την αποπομπή μου.

Ο Αντονι Λέρμαν είναι πρώην διευθυντής του Ερευνητικού Ινστιτούτου Εβραϊκής Πολιτικής