Ξενοφοβία και διακρίσεις στην Ευρώπη

Πριν από τρία χρόνια, στις 4 Αυγούστου 2011, ένας αστυνομικός στο Βόρειο Λονδίνο πυροβόλησε θανάσιμα τον Μαρκ Ντάγκαν, έναν μαύρο ηλικίας 29 ετών. Αμέσως μετά τον θάνατο του άτυχου νεαρού πραγματοποιήθηκαν δεκάδες πορείες διαμαρτυρίας στους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας, οι οποίες κατέληξαν σε βίαια επεισόδια. Επί τέσσερις ημέρες εξαγριωμένοι διαδηλωτές συγκρούονταν με τις δυνάμεις ασφαλείας την ώρα που γειτονιές του Λονδίνου αλλά και άλλων βρετανικών πόλεων φλέγονταν. Πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 3.000 συλλήψεις, πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 16 τραυματίστηκαν, ενώ οι ζημιές ξεπέρασαν τα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Κατά τον δημόσιο διάλογο που πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια αναφορικά με τα αίτια των ταραχών, πολιτικοί και ακαδημαϊκοί επικαλέστηκαν τόσο δομικούς παράγοντες, όπως ο ρατσισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η οικονομική εξαθλίωση, όσο και πολιτισμικούς και κοινωνικούς παράγοντες, όπως η εγκληματικότητα, ο χουλιγκανισμός και η κουλτούρα των συμμοριών. Ωστόσο μια έρευνα που πραγματοποίησαν δημοσιογράφοι της εφημερίδας «Γκάρντιαν» και ερευνητές της  London School of Economics αποκάλυψε ότι οι κύριες αιτίες γι’ αυτό το μαζικό ξέσπασμα οργής ήταν η δυσπιστία και η εχθρότητα των νεαρών Βρετανών προς την αστυνομία.

ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ. Μερικά χρόνια νωρίτερα, το φθινόπωρο του 2005, ο θάνατος δύο εφήβων στο υποβαθμισμένο Κλισί σου Μπουά, ένα από τα πιο διαβόητα παρισινά «banlieues», όπως αποκαλούνται τα γκέτο των μεταναστών γύρω από τις μεγάλες πόλεις της Γαλλίας, αποτέλεσε την αφορμή για να ξεσπάσουν βίαιες ταραχές σε ολόκληρη τη χώρα. Περισσότερες από 250 πόλεις μετατράπηκαν για διάστημα μεγαλύτερο των τριών εβδομάδων σε πεδία μάχης μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και νεαρών Αράβων, Βορειοαφρικανών και μαύρων γάλλων πολιτών. Η διάρκεια και η έκταση των επεισοδίων, κατά τα οποία χάθηκαν ανθρώπινες ζωές και σημειώθηκαν χιλιάδες τραυματισμοί και ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, ανάγκασαν τον τότε πρόεδρο της Γαλλίας Ζακ Σιράκ να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μιλώντας στα διεθνή πρακτορεία, οι εξεγερμένοι δήλωσαν πως πέρα από τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, αιτία της αγανάκτησής τους ήταν η αστυνομική βία και ο διαρκής φόβος.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών τα ΜΜΕ της Γηραιάς Ηπείρου παρακολουθούν με έντονο ενδιαφέρον τα όσα διαδραματίζονται στο Φέργκιουσον. Διαβάζοντας όμως τα εκτενέστατα ρεπορτάζ των ευρωπαϊκών εφημερίδων, ο αναγνώστης μπορεί να διακρίνει – αναφέρει ο «Εκόνομιστ» σε πρόσφατο άρθρο του – μια χαιρεκακία από τη μεριά των Ευρωπαίων οι οποίοι (θέλουν να) πιστεύουν ότι ανάλογα περιστατικά δεν σημειώνονται στη δική τους επικράτεια. Η πραγματικότητα είναι όμως διαφορετική.

ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ. Στην Ευρώπη μπορεί να μην υπάρχουν οι φυλετικές εντάσεις που εξακολουθούν να ταλανίζουν την αμερικανική κοινωνία αλλά υπάρχει σίγουρα ξενοφοβία. Υπάρχει επίσης φτώχια και κοινωνικός αποκλεισμός και η τάση για στρατικοποίηση, κατά το αμερικανικό πρότυπο, των Αστυνομιών πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων μπορεί να αποδειχτεί καταστροφικός. Οπως συνέβη στην Ουκρανία. Αφορμή για το ξέσπασμα των ταραχών που κατέληξαν σε πόλεμο αποτέλεσε μια βίαιη επέμβαση της Αστυνομίας.