Τηλεοπτικά ήθη α λα Μάο

Καθισμένος σε ένα μεταλλικό κάθισμα που ακινητοποιεί το στήθος και τα γόνατα ο «ύποπτος», το πρόσωπο του οποίου είχε φλουταριστεί στον φακό, έσπασε γρήγορα. «Είναι αυτά τα ούρα σας;» είναι η ερώτηση που δέχεται. «Ναι». «Κοιτάξτε τα αποτελέσματα: είστε θετικός στη χρήση ινδικής κάνναβης. Εχετε ερωτήσεις;». «Οχι» μουρμουρίζει ο νεαρός άνδρας στο ρεπορτάζ που μεταδόθηκε πριν από τρεις ημέρες από το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο CCTV.

Το ρεπορτάζ αφορούσε τη σύλληψη στο Πεκίνο για κατοχή ινδικής κάνναβης του ταϊβανέζου ηθοποιού Κάι Κο, ο οποίος συνελήφθη με τον Γιατσί Τσαν, γιο του παγκοσμίου φήμης ηθοποιού Τσάκι Τσαν. Στο επόμενο πλάνο παρακολουθούμε τον Κάι Κο να φοράει το κίτρινο γιλέκο των υπόπτων, να κλαίει και να λέει ότι έκανε άσχημα πράγματα και ζητάει συγγνώμη.

Η δημόσια διαπόμπευση είναι ειδικότητα της κινεζικής τηλεόρασης. Σε εκπομπές που μεταδίδονται καθημερινά και τις οποίες παρουσιάζουν ένστολοι αστυνομικοί ο τηλεθεατής βλέπει να παρελαύνουν κλέφτες, απατεώνες, σύζυγοι που σκότωσαν τη σύντροφό τους τυφλωμένοι από ζήλια, ουιγούροι τρομοκράτες με μετανοημένο ύφος. Αλλά αυτή η εκστρατεία ηθικού εξαγνισμού που άρχισαν το 2013 οι κινεζικές Αρχές βάζοντας στο στόχαστρό τους διάφορες διασημότητες έγινε πολύ σύντομα θέμα στα δελτία ειδήσεων. Ετσι μετά τους κλέφτες, τους απατεώνες, τους ζηλιάρηδες συζύγους και τους  μετανοημένους τρομοκράτες ακολούθησαν οι προσωπικότητες του θεάματος, αλλά και δημοσιογράφοι και μπλόγκερ, καθώς και ένας βρετανός σύμβουλος επιχειρήσεων, πρώην ανταποκριτής του Ρόιτερ.

Ο Πίτερ Χάμφρεϊ κατηγορήθηκε τον Αύγουστο του 2013 με τη σύζυγό του ότι αγόρασε προσωπικά δεδομένα κινέζων πολιτών για να τα διοχετεύσει σε πολυεθνικές εταιρείες και έγινε ένα από τα πρώτα πειραματόζωα της τηλεοπτικής μεταμέλειας. Η συγγνώμη, ωστόσο, δεν τον βοήθησε στο δικαστήριο. Ο Χάμφρεϊ καταδικάστηκε σε δυόμισι χρόνια φυλάκιση πριν από μερικές εβδομάδες χωρίς να πέσει φως σε καμία από τις γκρίζες ζώνες της υπόθεσης.

Περίπου την ίδια τύχη είχε και ο αμερικανοκινέζος επιχειρηματίας Σουέ Μανζί. Αφού υποχρεώθηκε σε μια αξιολύπητη τηλεοπτική συγγνώμη επειδή είχε σχέσεις με πόρνες και «προκάλεσε πόνο στον λαό» επικρίνοντας το καθεστώς μέσω του κινεζικού twitter, πέρασε στη φυλακή αρκετούς μήνες.

Τον περασμένο Μάιο υποχρεώθηκε σε τηλεοπτική εξομολόγηση ο 70χρονος δημοσιογράφος Γκάο Γιου επειδή με τα επικριτικά του σχόλια «έβλαψε το κράτος». Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου Ζανγκ Μινγκ επισημαίνει ότι αυτές οι μέθοδοι είναι αντίθετες προς το δίκαιο. Αραγε θα γίνει ο επόμενος που θα ζητήσει συγγνώμη μέσω τηλεόρασης;