[Διαδρομές] Δύο λέξεις, μια νέα κουλτούρα

Για καφέ στο Θησείο. Η διπλανή παρέα, γερμανοί μεσήλικοι, βγάζουν selfies με θέα την Ακρόπολη. Λίγο πιο κει, έλληνες πιτσιρικάδες βγάζουν selfies τσουγκρίζοντας φραπέ. Ενας περαστικός τουρίστας σταματά το γκαρσόνι και φωτογραφίζεται μαζί του σε μια selfie που θα δοξάζει για πάντα στον παράδεισο των social media τον μεζέ για το ούζο και την εμπειρία του «αυτο-απεικονιζόμενου».

Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι selfies μπορεί να αποκαλύψουν πολλά περισσότερα από όσα νομίζουμε και δεν αποκλείουν να αποτελούν ένα είδος αυτο-εξερεύνησης και κοινωνικού πειραματισμού που γνωρίζει μεγάλη απήχηση, επειδή τονώνει την αυτοπεποίθηση και δημιουργεί την εντύπωση ότι διατηρούμε τον έλεγχο. Κάποιοι λένε μάλιστα ότι η μόδα αυτή έχει επίδραση στους εφήβους επειδή τους βοηθά να διαμορφώσουν την ταυτότητά τους. Από τη μια ακούγεται λογικό επειδή δίνει στον καθένα τη δυνατότητα να προβάλει τον εαυτό του όπως ακριβώς θέλει, να δηλώσει άμεσα «Είμαι εδώ!». Από την άλλη εκφράζεται η άποψη ότι αυτή η τάση έχει καθαρά ναρκισσιστικό χαρακτήρα καθώς εκείνος που τραβά τη φωτογραφία του ακολούθως την κοινοποιεί στα social media, αναμένοντας likes και σχόλια που τονώνουν σε μεγάλο βαθμό το Εγώ του. Και κάπως έτσι ο Ρενέ Ντεκάρτ παραφραζόμενος οδηγεί στο «κοινοποιώ άρα υπάρχω». Αναρτώντας μια selfie ίσως κραυγάζουμε με αγωνία ότι έχουμε μια γεμάτη ζωή. Οσο δυσκολεύουν οι συνθήκες τόσο φαίνεται να αυξάνεται η ανάγκη για χαμόγελα που έχουν καταγραφτεί και αναρτηθεί…

Η τάση διευρύνεται διαρκώς. Πρόσφατα ανακοινώθηκε η δημιουργία φρυγανιέρας που αποτυπώνει στο ψωμί τη selfie του χρήστη, ο οποίος έναντι 75 δολαρίων μπορεί να αλείφει το βούτυρο πάνω στην ψίχα με το πρόσωπό του. Τα drones, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που μέχρι τώρα πραγματοποιούσαν αναγνωριστικές πτήσεις ή τηλεκατευθυνόμενες επιθέσεις με πυραύλους σε εμπόλεμες περιοχές, τα έχετε ακούσει. Πλέον έχουν μικρύνει πολύ σε μέγεθος και ονομάζονται dronies, καθώς θα επιτρέπουν στον χειριστή τους να τραβά selfies από ψηλά. Θα είναι, σύμφωνα με τους κατασκευαστές τους, «μια κάμερα στον αέρα που θα σε παρακολουθεί και θα τραβά διαρκώς φωτογραφίες σου και βίντεο». Μάλιστα πολυτελές ξενοδοχείο του Λας Βέγκας άρχισε να προσφέρει μια νέα υπηρεσία: εάν κάθεσαι στην πισίνα του και παραγγείλεις ποτό, αυτό φθάνει από αέρος και την ώρα που το παίρνεις στα χέρια σου, το dronie τραβά και μια φωτογραφία. Το κόστος μπορεί να φθάνει στα 20.000 δολάρια, φανταστείτε όμως πόσα likes θα πάρετε στο Instagram…

Το αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης επέλεξε το «selfie» ως λέξη του 2013. Λίγες ημέρες μετά, το έγκριτο λεξικό Dictionary επέλεξε ως λέξη της χρονιάς το «privacy» (ιδιωτικότητα). Δύο λέξεις αντίθετες. Kαι μια εντελώς νέα κουλτούρα.