[Διαδρομές] Οι Μούσες μετά το δελτίο των 9

«Απ’ όπου κι αν ταξιδέψω παίρνω κάτι και το βάζω στην τσέπη της μνήμης μου περιμένοντας να δω αν θα φυτρώσει κάτι» έγραφε ο Αντόνιο Ταμπούκι. «Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να προκύψει ένα βιβλίο, στην αμέσως καλύτερη μια ανάμνηση που θα αντέξει στον χρόνο. Από την Ελλάδα θα πάρω μαζί μου αυτό το ιδιαίτερο μειδίαμα των αγαλμάτων που μοιάζει με εκείνο της Μόνα Λίζα. Μου αρέσει η φιλία ανάμεσα σε αυτά τα δύο χαμόγελα». Την ικανότητα δημιουργίας μιας ωραίας, βιώσιμης ανάμνησης την έχουμε όλοι, ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο της θερινής ραστώνης και των διαφυγών από την ασφυκτική πόλη. Την ικανότητα συγγραφής ενός βιβλίου, όμως, την έχουν πολλοί λιγότεροι. Γι’ αυτό μας μαγεύουν σελίδες που δημιουργούν κόσμους, πλάθουν χαρακτήρες και ανοίγουν μονοπάτια μέσα μας. Κι όμως, αυτή ακριβώς η ενασχόληση που κάποτε χρειαζόταν Μούσες για να τιμήσουν τους δημιουργούς με έμπνευση, σήμερα χρειάζεται απλώς καλό φωτισμό και δραματικά κοντινά πλάνα. Στην Ιταλία τουλάχιστον, όπου πρόσφατα ολοκληρώθηκε το πρώτο ριάλιτι σόου για επίδοξους συγγραφείς.

Το κρατικό κανάλι RAI3 το ονόμασε «Masterpiece». Επί ένα τρίμηνο οι Ιταλοί παρακολουθούσαν μία φορά την εβδομάδα 12 συμπατριώτες τους που φιλοδοξούσαν να γίνουν συγγραφείς να περνούν τη μία δοκιμασία μετά την άλλη, με τελικό σκοπό το βραβείο, την έκδοση δηλαδή του βιβλίου τους από μεγάλο εκδοτικό οίκο. Μη φανταστείτε ότι οι δοκιμασίες είχαν στόχο το ωραίο, το μεγάλο και το αληθινό. Οι φωτογενείς υποψήφιοι έπρεπε να γράψουν ευχετήριες κάρτες για περαστικούς, να ξεμοναχιάσουν διάσημους συγγραφείς σε ασανσέρ ή στην τουαλέτα του εστιατορίου όπου έτρωγαν και να τους πείσουν να διαβάσουν το βιβλίο τους. Οι κριτικοί έγραψαν ότι τελικά νικητής δεν αναδείχθηκε ο καλύτερος συγγραφέας αλλά εκείνος που δεν ορρώδησε προ ουδενός, εκείνος που είχε το μεγαλύτερο θράσος και φυσικά – όπως έχουν διδάξει και τα ένδοξα ελληνικά ριάλιτι του παρελθόντος – εκείνος που ήξερε να παίρνει καλές πόζες και να κάνει καβγάδες που πουλάνε.

Μία από τις διαγωνιζόμενες δήλωσε σε αμερικανική εφημερίδα ότι βρήκε ενδιαφέρον το πείραμα σύνδεσης της υψηλής κουλτούρας, του βιβλίου δηλαδή, με τη χαμηλή κουλτούρα της τηλεόρασης. Το πόνημα του υποψήφιου που κέρδισε, πάντως, δεν συγκέντρωσε κανέναν έπαινο από τους κριτικούς.

Οι τομείς που έχουν απομείνει ως καταφύγιο απέναντι στην αποχαύνωση και στην ισοπεδωτική τηλεοπτική λαίλαπα λιγοστεύουν επικίνδυνα. Θα είναι όμως πάντα εκεί, αναδεικνύοντας όσα μας συγκινούν και όσα μιλούν βαθιά μέσα μας. Τα οποία συνήθως είναι ατελή. Οπως συμβαίνει και στη ζωή. Δεν αγαπάμε την ωραιότερη πόλη, ούτε τους πιο όμορφους ανθρώπους, αλλά εκείνους που είναι πιο κοντά στην καρδιά μας.