Τώρα και apps ενάντια στις φοβίες

Από τις φοβίες και το άγχος μέχρι τις κρίσεις πανικού και την αϋπνία, οι πάσης φύσεως διαταραχές αποτελούν ένα από τα πιο ενοχλητικά σημεία των καιρών μας: σήμερα έχουμε όλα τα υλικά αγαθά που ονειρευόμασταν (τουλάχιστον προ κρίσης), αλλά μας λείπει η ψυχική ηρεμία και η γαλήνη. Θα μπορούσαν τα smartphones και οι ταμπλέτες – που συχνά κατηγορούνται ότι προκαλούν προβλήματα – να νικήσουν τους φόβους μας; Μια σειρά από εφαρμογές (apps) που έχουν φτιαχθεί ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο υπόσχονται ότι θα το καταφέρουν.

Οι αράχνες αποτελούν φόβητρο για έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Ενας από αυτούς ήταν ο βρετανός ψυχίατρος Ράσελ Γκριν, ο οποίος στο παρελθόν είχε φτάσει στο σημείο να φύγει τρέχοντας από τη δουλειά του εξαιτίας της αραχνοφοβίας από την οποία υπέφερε.

«Μια συνάδελφός μου είχε τοποθετήσει μια ταραντούλα σε ένα κουτί. Την αντίκρισα ενώ έμπαινα στο νοσοκομείο όπου εργάζομαι και αμέσως έτρεξα έξω» δήλωσε στο BBC.

Η φοβία του δρος Γκριν ήταν τόσο σοβαρή ώστε ακόμη και μια φωτογραφία αράχνης ήταν αρκετή για να τον τρομάξει. Στην προσπάθειά του να βοηθηθεί και να βοηθήσει και όσους άλλους αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, δημιούργησε το Phobia Free, μια εφαρμογή σχεδιασμένη ειδικά για αραχνοφοβικούς.
Το app χρησιμοποιεί μια τεχνική που ονομάζεται συστηματική απευαισθητοποίηση, η οποία περιλαμβάνει τη σταδιακή έκθεση των πασχόντων στο αντικείμενο του φόβου τους. Οι χρήστες παίζουν μια σειρά από παιχνίδια με αράχνες-καρτούν, οι οποίες αρχικά είναι χαριτωμένες και αβλαβείς, αλλά σταδιακά γίνονται πιο ρεαλιστικές και απειλητικές.

Μεταξύ αυτών που πρέπει να κάνουν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού είναι να βοηθήσουν μια αράχνη να κρυφτεί μέσα σε μια παντόφλα και να συνδράμουν μια τραυματισμένη ταραντούλα, προτού έρθουν αντιμέτωποι με τον αληθινό τους φόβο: τη γραφική απεικόνιση μιας πραγματικής αράχνης που έχει δημιουργηθεί με τη χρήση της τεχνολογίας επαυξημένης πραγματικότητας.
«Ελπίζουμε να δώσουμε στους χρήστες ένα κίνητρο για να παίξουν και να χρησιμοποιήσουμε το παιχνίδι αυτό για να τους βοηθήσουμε να θεραπευτούν» δήλωσε ο συνδημιουργός της εφαρμογής, ψυχίατρος Αντρές Φονσέκα. Οι δύο επιστήμονες έχουν αναπτύξει μία ακόμη εφαρμογή, την Agoraphobia Free, που – όπως λέει και το όνομά της – απευθύνεται σε αγοραφοβικούς.

Στοπ στις κρίσεις πανικού

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού. Ο προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών Σάιμον Φοξ έπαθε την πρώτη τέτοια κρίση – διάρκειας 30 λεπτών – πριν από έξι χρόνια κατά τη διάρκεια ενός πρωτοχρονιάτικου ρεβεγιόν. «Ενιωσα ότι δεν μπορούσα να αναπνεύσω, ότι πεθαίνω» εξήγησε.

Τους επόμενους μήνες βίωνε καθημερινά κρίσεις πανικού, ώσπου αποφάσισε να δει έναν ψυχίατρο ο οποίος του δίδαξε τεχνικές αντιμετώπισης του φαινομένου, μεταξύ αυτών και ασκήσεις αναπνοής.

Υστερα από λίγο καιρό αποφάσισε να δημιουργήσει το Flowy, ένα παιχνίδι που χρησιμοποιεί γρίφους με… γατάκια και ρομπότ για να διδάξει στους χρήστες πώς να αποφεύγουν τον υπεραερισμό (γρήγορη και βαθιά αναπνοή που παρατηρείται σε καταστάσεις άγχους ή πανικού). Το παιχνίδι περιέχει ασκήσεις εισπνοής και εκπνοής με στόχο να μάθει στους παίκτες τη διαφραγματική βαθιά αναπνοή, η οποία επιτυγχάνεται μέσω του μυός που βρίσκεται ανάμεσα στον θώρακα και στην κοιλιά.

Ο δημιουργός του Flowy θεωρεί ότι η εφαρμογή θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τις παραδοσιακές ασκήσεις αναπνοής κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού. «Οι ασκήσεις είναι αποτελεσματικές, αλλά είναι δύσκολο να τις τηρήσουμε όταν βιώνουμε μια τέτοια κατάσταση».

Για τη διαχείριση του άγχους
Το Sam είναι μια εφαρμογή «αυτοβοήθειας για τη διαχείριση του άγχους». Το app προσφέρει συμβουλές αυτοθεραπείας, επιτρέπει στους χρήστες να παρακολουθήσουν ψηφιακά την ψυχική και σωματική τους κατάσταση. «Οι άνθρωποι είναι πολύ δεμένοι με τα κινητά και τις ταμπλέτες τους» υποστήριξε ο ψυχολόγος Φιλ Τόφαμ, επικεφαλής της ομάδας που ανέπτυξε το Sam. Κατά τον ίδιο, οι πάσχοντες είναι πρόθυμοι να «αποκαλύψουν» στις συσκευές τους αυτά που ντρέπονται να πουν στους φίλους ή στην οικογένειά τους!