[Διαδρομές] Ο Σαμψών στα ερείπια του ναού

Αρχές της δεκαετίας του ’90. Η πρώτη ιντιφάντα στα κατεχόμενα από το Ισραήλ παλαιστινιακά εδάφη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Στη Ραμάλα, ένας γνωστός μάς προτείνει να επισκεφθούμε τη Λωρίδα της Γάζας. Περνάμε αλλεπάλληλα φυλάκια, εξονυχιστικούς ελέγχους, ανακρίσεις από ισραηλινούς στρατιώτες για τον σκοπό της επίσκεψή μας. Το τοπίο ξερό, η ζέστη έντονη, τα αυτοκίνητα που κινούνται στους δρόμους λίγα. Λίγες και οι πολυκατοικίες, πολλά χαμόσπιτα, δύσβατοι δρόμοι. Τα παιδιά που παίζουν στον δρόμο περικυκλώνουν το αυτοκίνητο και ανταποκρίνονται άμεσα στο κάλεσμά μας. Οι μεγαλύτεροι, λίγο πιο δύσπιστοι, πλησιάζουν πιο προσεκτικά, η φιλοξενία όμως γρήγορα νικά. Μας καλούν στα σπίτια τους, εκεί όπου το ρεύμα κόβεται συχνά και το νερό ακόμα συχνότερα, εκεί όπου δεν υπάρχει σύστημα αποχέτευσης. Οι γυναίκες περιγράφουν τη δυσκολία να βρουν προϊόντα της καθημερινότητας στα ελάχιστα καταστήματα, να πλύνουν τα ρούχα ή ακόμα και να μαζέψουν νερό για να έχουν να πιουν. Οι άνδρες μιλούν για τη δυσκολία να βρεις δουλειά σε μια περιοχή που μαστίζεται από την ανέχεια και χωρίς να έχουν πρόσβαση σε θέσεις εργασίας στο ισραηλινό έδαφος ή ακόμα και στη Δυτική Οχθη του Ιορδάνη, όπου συγκριτικά τα πράγματα είναι καλύτερα. Ενας παππούς όμως επιλέγει να μας μιλήσει για τη δόξα του μακρινού παρελθόντος, για την περιοχή που κατοικείται εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια συνεχώς, που υπήρξε το κέντρο της Πεντάπολης των Φιλισταίων και εκεί όπου, στη βιβλική εποχή, θεωρείται ότι ο Σαμψών έχασε τη ζωή του στα ερείπια του ναού του ιχθυόμορφου θεού Δαγών.

Αρχές της δεκαετίας του 2000. Δεύτερη ιντιφάντα. Αλλη μια επίσκεψη στη Γάζα αποκαλύπτει αρκετές πολυκατοικίες ακόμα, περισσότερο κόσμο καθώς ενδιάμεσα γεννήθηκαν πολλά παιδιά και ακόμα πιο δύσκολες συνθήκες διαβίωσης. Θυμάμαι να πίνω καφέ με κατοίκους μιας γειτονιάς στο κέντρο και ακούγοντας τη ζωή τους να σκέφτομαι ότι η Γάζα πρέπει να είναι από τις πιο δύσκολες περιοχές του κόσμου να ζει κάποιος. Γιατί εκτός από την εξαθλίωση, η βία, οι συνεχείς συγκρούσεις και ο φόβος σκεπάζουν τα πάντα σαν τη σκόνη από την έρημο όταν φυσά σιμούν. «Δεν μπορείς να φανταστείς πώς είναι να γεννάς παιδιά και το πρώτο σου μέλημα να είναι κάθε μέρα όχι να τα ταΐσεις ή να τους δώσεις να πιουν γάλα, αλλά πώς θα τα προστατεύσεις από τις σφαίρες και τις οβίδες» έλεγε μια νεαρή γυναίκα με τρία πιτσιρίκια γύρω της.

Θυμήθηκα τα λόγια της και την απελπισμένη έκφραση των ματιών της αυτές τις ημέρες, με τις εικόνες από τα νεκρά και διαμελισμένα παιδιά να γεμίζουν τις οθόνες. Πέρα από γεωπολιτικές ισορροπίες και σχέδια, εκεί, στα ερείπια του ναού του θεού Δαγών, ένας άλλος Σαμψών, μια ολόκληρη γενιά, αργοπεθαίνει…