Με το πιστόλι στον κρόταφο

^«Υπερασπιστείτε την Αργεντινή από τα αρπακτικά» έγραφε στη στήλη του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Μάρτιν Γουλφ, ο γνωστός βρετανός αρθρογράφος με τη μεγάλη επιρροή. «Η κρίση της Αργεντινής με τα “αρπακτικά κεφάλαια” απειλεί με σημαντικές επιπτώσεις το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα» ανέφερε σε έκθεσή της η υπηρεσία του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).

«Αρπακτικά κεφάλαια» είχαν χαρακτηρίσει εξάλλου ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής Αξελ Κισίλοφ και ο διεθνής Τύπος τους επενδυτές εκείνους – κυρίως hedge funds – που δεν συμμετείχαν στις αναδιαρθρώσεις χρέους της χώρας. Τα hedge funds αυτά ζήτησαν από αμερικανικά δικαστήρια να πληρωθούν το 100% της αξίας ομολόγων, τα οποία φέρονται να έχουν αγοράσει ακόμη και κάτω από το ένα τρίτο της αξίας τους μετά τη χρεοκοπία της χώρας.

Ταυτόχρονα, η πρόεδρος της χώρας Κριστίνα Φερνάντες έχει κι άλλον έναν «πονοκέφαλο», αφού ασκήθηκαν κατηγορίες για δωροδοκία και διαφθορά στον αντιπρόεδρο της Αργεντινής Αμάντο Μπουντού.

Η Αργεντινή βρέθηκε σε αυτή τη θέση στις αρχές του αιώνα επειδή είχαν προηγηθεί χρόνια κακοδιαχείρισης, όπως εξηγεί ο Μάρτιν Γουλφ. Το πρόβλημα της αναδιάρθρωσης είναι μεγάλο, αφού όντως μια χώρα μπορεί να πει ότι δεν αποπληρώνει χρέη της, αλλά την ίδια στιγμή αυτό είναι πολύ δύσκολο λόγω των προβλημάτων που δημιουργούνται. Ομως, συνεχίζει ο ίδιος, οι εξελίξεις της υπόθεσης είναι σοβαρές, αφού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν το ίδιο όσοι έχουν συμφωνήσει στην αναδιάρθρωση και όσοι δεν έχουν συμμετάσχει σε αυτή. Το χειρότερο είναι, λέει, ότι εάν η χώρα υποχρεωθεί να αποπληρώσει πλήρως τους τελευταίους, το κόστος θα πέσει στους ώμους των πολιτών της Αργεντινής, κάνοντας λόγο ακόμη και για «εκβιασμό» από το αμερικανικό δικαστικό σύστημα όπου έχουν προσφύγει τα hedge funds. Μια λύση είναι να μην αντιμετωπιστούν όλοι το ίδιο, προσθέτει, ενώ άλλη είναι να μην εκδίδονται πλέον τέτοια ομόλογα στη Νέα Υόρκη. Πρέπει να υπάρξει μια λύση, προσθέτει, αφού η δημιουργία μηχανισμού για την αναδιάρθρωση κρατικού χρέους δεν μπορεί να είναι πολυτέλεια. Δεν μπορεί να υπάρχουν μόνο δύο επιλογές – είτε να αποπληρώνει κανείς πλήρως τους πιστωτές είτε να μην τους πληρώνει καθόλου. Πρέπει να βρεθεί ένας καλύτερος τρόπος, καταλήγει ο βρετανός αρθρογράφος.

Πέτρα του σκανδάλου είναι hedge funds τα οποία αγοράζουν φθηνά ομόλογα χωρών υπό χρεοκοπία και διαπραγματεύονται στη συνέχεια επωφελείς γι’ αυτά συμφωνίες με στόχο να βγάλουν τεράστια κέρδη. Τα στελέχη τους, μάλιστα, έχουν επιδείξει μεγάλη υπομονή στο να εκμεταλλεύονται τις περιστάσεις, όπως δείχνει το ιστορικό της υπόθεσης.

Η Αργεντινή χρεοκόπησε το 2001. Το 2005 και το 2010 η χώρα προσέφερε ανταλλαγή χρέους σε πιστωτές της. Στις ανταλλαγές αυτές συμμετείχε το 93% των επενδυτών που είχαν παλιά ομόλογα της Αργεντινής. Ομως κάποια hedge funds επιδίωξαν να πετύχουν μεγάλα κέρδη και αγόρασαν σε πολύ χαμηλές τιμές ομόλογα μετά τη χρεοκοπία της χώρας. Αυτά τα hedge funds απαίτησαν να πληρωθούν για το 100% της αξίας των εν λόγω ομολόγων. Οπως αναφέρει η UNCTAD, η NML Capital της Elliott Management – που διαχειρίζεται το hedge fund Elliot Associates – αγόρασε ομόλογα της Αργεντινής το 2008 πληρώνοντας περίπου 48,7 εκατ. δολ. Τα ομόλογα κανονικά στη λήξη τους θα άξιζαν 220 εκατ. δολάρια, δηλαδή τα αγόρασαν μόλις στο 25% της αξίας τους. Αλλο hedge fund που έχει αγοράσει χρέος της Αργεντινής είναι η Aurelius Capital Management. Οι επενδυτές αυτοί προσέφυγαν στη συνέχεια στα δικαστήρια των ΗΠΑ, που έκριναν ότι η Αργεντινή δεν μπορούσε να αποπληρώσει τα ομόλογα στους υπόλοιπους επενδυτές με τους οποίους έχει καταλήξει σε συμφωνία εάν πρώτα δεν αποπλήρωνε το 100% των ομολόγων που είχαν στα χέρια τους τα hedge funds.