[Προεκτάσεις] Κατιμάς

Οταν ο Θεός έριχνε μυαλό, αυτοί κρατούσαν ομπρέλα. Αυτή η ατάκα αποδίδει την αστεία πλευρά των πραγμάτων. Μια άλλη όμως αποδίδει τη σοβαρή τους: «Οταν στην Κομισιόν μοίραζαν χαρτοφυλάκια, η ελληνική κυβέρνηση έλειπε». Σχεδόν η σύνθεση της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει κλείσει. Αλλες χώρες έχουν ανακοινώσει ποιον θα στείλουν για την επόμενη πενταετία στο Κολέγιο των Επιτρόπων και άλλες το έχουν κοινοποιήσει ανεπίσημα. Με βάση το πρόσωπο διαπραγματεύονται και τις αρμοδιότητες που θα πάρει. Είναι ένα σκληρό παρασκηνιακό παζάρι στο οποίο χαρτοφυλάκια πάνε κι έρχονται από υποψήφιο σε υποψήφιο, τεμαχίζονται και αναδιατάσσονται ανάλογα με τις συζητήσεις ανάμεσα σε πρωθυπουργούς και υπουργούς Εξωτερικών.

Αίσθηση ελληνικής παρουσίας στον πυρήνα αυτής της διαπραγμάτευσης δεν ανιχνεύεται, παρότι οδεύει προς το τέλος της. Η ελληνική κυβέρνηση δεν μετέχει σ’ αυτή τη διαδικασία επειδή απλούστατα δεν έχει καταλήξει ακόμη στο πρόσωπο που θα προτείνει για τη νέα Επιτροπή. Ετσι η χώρα, αντί να μετέχει στην ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση, καθηλώνεται στην εσωτερική που εξελίσσεται ακόμη σε πολλά μέτωπα. Ενα ανάμεσα στα δυο κόμματα που κυβερνούν, ένα άλλο μέσα σε καθένα από τα δυο κόμματα – και κυρίως στη ΝΔ, όπου τον πρώτο λόγο έχουν τα μίση και τα πάθη – και ένα τρίτο ανάμεσα στην κυβέρνηση και τον ΣΥΡΙΖΑ, που θέλει να έχει λόγο στην επιλογή του επιτρόπου, αλλά μέχρι στιγμής δεν είναι σε θέση να προτείνει ένα όνομα – γιατί κι εκεί υπάρχει ένα ακόμη εσωτερικό παζάρι.

Η τελική απόφαση επαφίεται στον Πρωθυπουργό, πράγμα που σημαίνει στη διαβούλευσή του με τον Βενιζέλο. Αλλά όσες φορές χρειάστηκε να γίνει μια τέτοια διαβούλευση υπό πίεση, το αποτέλεσμα δεν ήταν και το καλύτερο. Εν πάση περιπτώσει, όταν καταλήξουν θα έχει μείνει ο κατιμάς. Γιατί σ’ αυτές τις διασταυρούμενες διαβουλεύσεις όσο νωρίτερα προσωποποιηθεί η επιλογή μιας χώρας τόσο διευρύνεται η διαπραγματευτική ευελιξία της.

Το 1989 ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ανακοινώσει ότι θα προτείνει για επίτροπο τη Βάσω Παπανδρέου έξι μήνες νωρίτερα. Με τα σημερινά δεδομένα – καθώς θα υπάρξει και περαιτέρω αξιολόγηση – η έγκαιρη επιλογή του προτεινόμενου επιτρόπου δείχνει τι επιδιώκει μια χώρα αλλά και το επίπεδο ετοιμότητάς της να το διεκδικήσει. Η Ελλάδα αποδείχθηκε απροετοίμαστη γι’ αυτή τη διαβούλευση. Και όπως έλεγε ο αμερικανός προπονητής του μπάσκετ Τζον Γούντεν: «Η αποτυχία της προετοιμασίας είναι η προετοιμασία της αποτυχίας».