[Ανάλυση] Κεντροαριστερά του ιλίγγου

Βαθιά ανάσα. Να την πούμε Δημοκρατική Παράταξη, αλλά να μην την πούμε Ελιά, να την πούμε ριζοσπαστική, όχι σκέτο δημοκρατική. Να είναι ολίγον ΠαΣοΚ, αλλά όχι το παρόν
ΠαΣοΚ, ένα φαντασιακό ΠαΣοΚ με ολίγη ΔΗΜΑΡ, αλλά όχι αυτή τη ΔΗΜΑΡ. Τη ΔΗΜΑΡ που θα μπορούσε να ζευγαρώσει με το άλλο ΠαΣοΚ και ίσως με έναν κάποιο ΣΥΡΙΖΑ, όχι τον ενεστώτα ΣΥΡΙΖΑ, αλλά κάποιον που θα έμοιαζε περισσότερο στο παλιό ΠαΣοΚ.

Εκπνοή. Σαν ταμπέλες που τις έχει ξεκαρφώσει και τις στροβιλίζει ο άνεμος: έτσι μοιάζει η κατάσταση στην Κεντροαριστερά. Δεν υπάρχει καμία οργανωμένη συζήτηση περί συνεργασιών. Μόνο στελέχη ανασφαλή ή ορφανά που αναζητούν διέξοδο πολιτικής επιβίωσης.

Οπως παρατηρεί πρόσωπο που συμμετείχε στις άκαρπες ζυμώσεις για την ανασύνθεση του χώρου πριν από τις ευρωεκλογές, «δεν υπάρχουν καν οι προϋποθέσεις για να ανοίξει ξανά η κουβέντα περί Κεντροαριστεράς».
Ο προφανής λόγος είναι ότι οι σχηματισμοί που θα μπορούσαν να μετάσχουν σε μια τέτοια διαδικασία βρίσκονται σε «τεράστια διαφορά φάσης».

Το ΠαΣοΚ απέσπασε από τις κάλπες ένα ποσοστό επιβίωσης και οδεύει προς ένα συνέδριο που δεν έχει ακόμη ατζέντα.

Το Ποτάμι επιχειρεί να εδραιωθεί – και διά του παρθενικού του συνεδρίου – ως πολιτική οντότητα, φροντίζοντας να μη «στιγματιστεί» ως κεντροαριστερό.

Η ΔΗΜΑΡ ακροβατεί στο χείλος της πολιτικής ανυπαρξίας, με πολλά στελέχη της να αναζητούν ήδη στέγη για την επόμενη ημέρα. Οσο για την πρωτοβουλία των 58; Από καταλύτης, αυτοπροσδιορίζονται πια ως ρεύμα γνώμης που ως στόχο έχει… να λειτουργεί ως υπόμνηση του στόχου.

Θα μπορούσε ένας πιο ανοιχτός στις συνεργασίες ΣΥΡΙΖΑ να αποτελέσει τον πόλο μιας ευρύτερης ανασύνθεσης; Η πρόσφατη απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής που χαιρετίστηκε ως στροφή, δεν συνιστά, σύμφωνα με κεντροαριστερό παρατηρητή, πολιτική μετατόπιση. Δεν άλλαξε τις θέσεις της η Κουμουνδούρου. Ηρε απλώς την «απαγόρευση εισόδου» που ίσχυε για τους πρώην υπουργούς του ΠαΣοΚ. Σύμφωνα με αυτήν την ανάγνωση, η στροφή αφορά στελέχη που είχαν ούτως ή άλλως διατυμπανίσει την προθυμία τους να προσχωρήσουν στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Υπάρχει, βέβαια, και η πιο ριζοσπαστική προσέγγιση: η Κεντροαριστερά δεν μπορεί να συγκροτηθεί, απλώς διότι δεν υπάρχει. Είναι, όπως είπε ο Αλέκος Παπαδόπουλος σε πρόσφατη συνέντευξή του, μια απολιτική κατασκευή – ενώ το πραγματικό ζητούμενο θα ήταν η δημιουργία ενός πόλου ενάντια στον λαϊκισμό.

Η οπτική αυτή απορρίπτεται ως μανιχαϊκή με το επιχείρημα ότι ποτέ δεν υπήρξε μια καθαρή διπολική αντιπαράθεση μεταξύ εκσυγχρονισμού και λαϊκισμού. Από τον Ελευθέριο Βενιζέλο μέχρι το ΠαΣοΚ του Σημίτη, το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα αναλάμβαναν σχήματα μεικτά, στα οποία συνυπήρχαν και τα λαϊκιστικά στοιχεία.

Οπως κι αν την ονομάσουμε, η πολιτική ήπειρος που κάλυπτε μεταπολιτευτικά το ΠαΣοΚ δεν φαίνεται σήμερα να έχει τρόπο να αναδυθεί ξανά ενιαία στον πολιτικό χάρτη. Ο φόβος που εκφράζεται είναι ότι η εκλογική συρρίκνωση που καταγράφηκε στις ευρωεκλογές θα επιδεινωθεί οψέποτε έρθουν οι βουλευτικές κάλπες. Αντί να εκδηλώνονται ενωτικές τάσεις, τα κόμματα του χώρου εξαντλούνται σε μια μεταξύ τους πόλωση, προσπαθώντας το ένα να περιορίσει τις διαρροές του προς το άλλο.

Κατά την εκτίμηση προσώπου του χώρου, «αν συνεχίσουμε έτσι, “Κεντροαριστερά” θα είναι μόνο κάτι στελέχη που θα ψάχνουν ζαλισμένα υπόστεγο».