Γκολ, tweet και like στη Βραζιλία

Ο γνωστός μεγιστάνας των ΜΜΕ Ρούπερτ Μέρντοκ είχε δηλώσει το 1996 ότι «το ποδόσφαιρο είναι το νούμερο ένα πρόγραμμα για την ανάπτυξη της ψηφιακής τηλεόρασης». Από ό,τι φαίνεται το ποδόσφαιρο είναι μοχλός ανάπτυξης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως της διαφήμισης που συνδέεται μαζί τους.

Σύμφωνα με μια μελέτη που εκπονήθηκε από την AdobeSystems, η φράση «Παγκόσμιο Κύπελλο» κατέγραψε 19 εκατομμύρια «κτυπήματα/επισημάνσεις» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον Ιούνιο του 2013. Στη μελέτη καταγράφηκε επίσης η χρονική περίοδος πριν από την έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε κοινωνικές ιστοσελίδες όπως το facebook, το tumblr και το twitter. Εξέτασε περισσότερα από 69 εκατομμύρια αναφορές στα κοινωνικά δίκτυα σε 196 χώρες και περιφέρειες/περιοχές που συνδέονται με τις ομάδες και τους παίκτες του Μουντιάλ.

Στην πράξη το Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας αποτελεί το μεγαλύτερο ψηφιακό γεγονός στην ιστορία της ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

Τη μόδα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ακολουθούν, όπως είναι αναμενόμενο, τόσο οι διαφημιστές όσο και οι διαφημιζόμενοι. Χορηγοί του Παγκοσμίου Κυπέλλου καθώς και διαφημιζόμενοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διαφήμιση διαμέσου του Διαδικτύου. Η Adidas, ένας από τους χρυσούς χορηγούς του τουρνουά, μεταφέρει τα διαφημιστικά της κονδύλια από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης στα διαδικτυακά μέσα. Η Nike, αν και δεν είναι επίσημος χορηγός, απλώς είναι χορηγός σε αρκετούς διάσημους ποδοσφαιριστές του Μουντιάλ, κυκλοφόρησε πρόσφατα μια διαφήμιση για το Παγκόσμιο Κύπελλο με πρώτη προβολή στο YouTube αντί της τηλεόρασης. Ελαβε δε περισσότερες από 78 εκατομμύρια προβολές/επισκέψεις σε λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από τη μετάβαση στην τηλεόραση.

Γιατί όλη αυτή η φρενίτιδα; Τα στοιχεία των ερευνών μιλούν από μόνα τους: το ένα τέταρτο της ηλικιακής κατηγορίας 18-24 δηλώνει ότι θα χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την ώρα που θα βλέπει τα παιχνίδια του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Σύμφωνα με την Nielsen, το 34% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα προστρέχει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν και κατά τη διάρκεια των αγώνων για αναζήτηση στατιστικών στοιχείων του αγώνα, των ποδοσφαιριστών κ.λπ.

Αλματώδης ανάπτυξη. Η στροφή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνδέεται με την αλματώδη ανάπτυξή τους τα τελευταία χρόνια. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το twitter, τα μηνύματα και η σχετική δραστηριότητα για το Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας έχουν ήδη ξεπεράσει το σύνολο των αντίστοιχων μηνυμάτων των αγώνων του 2010.

Δεν είναι ενδεχομένως τυχαίο ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαμορφώνουν σήμερα τους τρόπους με τους οποίους κατανοούμε την ενεργό συμμετοχή, την παθητικότητα και εν γένει τη συμμετοχή του κοινού στα μέσα επικοινωνίας. Με άλλα λόγια, διαμέσου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης οι χρήστες μπορούν με εύκολο τρόπο να μοιραστούν και να δημιουργήσουν περιεχόμενο, συμπεριλαμβανόμενων των ιστολογίων, των κοινωνικών δικτύων, των wikis, των φόρουμ και των «δυνητικών κόσμων». Το ποδόσφαιρο είναι το κατ’ εξοχήν άθλημα που προσφέρει αυτές τις δυνατότητες στους χρήστες. Κι αυτό γιατί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι οι δίαυλοι διαμέσου των οποίων οι άνθρωποι μπορούν να διαδράσουν, να διαμορφώσουν ένα δημόσιο ή ημιδημόσιο προφίλ, να προβάλουν τον εαυτό τους, να σχολιάσουν έχοντας στην αίσθηση του Μουντιάλ, λόγου χάρη, ότι συμμετέχουν σε μια παγκόσμια, περιφερειακή ή τοπικής εμβέλειας κερκίδα, σε μια παγκόσμια δημόσια σφαίρα. Αλλωστε, στην πράξη η δημόσια σφαίρα σπάνια είναι ισότιμη, συνήθως είναι αλλοπρόσαλλη και χαοτική και δεν εξυπηρετεί την αποτελεσματική λύση των προβλημάτων.