e-κακοτοπιές για παιδιά

Παλιότερα οι έφηβοι περνούσαν ώρες στο τηλέφωνο μιλώντας με (ή για) τον έρωτά τους, για την έξοδο του Σαββάτου, άντε και για το διαγώνισμα της επόμενης εβδομάδας. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Οχι, η διάθεση για κουβέντα δεν έχει φύγει. Απλώς έχει μεταφερθεί από το τηλέφωνο στο Ιντερνετ. Αν έχετε και εσείς κάποιον έφηβο στο οικογενειακό ή φιλικό σας περιβάλλον δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχετε προσέξει ότι περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας πάνω από μια οθόνη: επιτραπέζιου υπολογιστή, λάπτοπ, ταμπλέτας ή κινητού – δεν έχει και πολλή σημασία. Αυτό που αποτελεί αναντίρρητη πραγματικότητα είναι ότι όλο και περισσότεροι νέοι, όλο και πιο πολύ, επιλέγουν να δραστηριοποιηθούν στον ψηφιακό κόσμο, συχνά παραμερίζοντας τον πραγματικό.

Δυστυχώς, περισσότερο από τα δύο τρίτα των γονέων (68%) δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται σίγουροι στο θέμα της παροχής βοήθειας προς τα παιδιά τους σε ό,τι αφορά την πλοήγησή τους στο Διαδίκτυο. Ειδικά στη χώρα μας το ψηφιακό χάσμα μεταξύ ενηλίκων και ανηλίκων είναι τεράστιο.

Ο εθισμός είναι ένα από τα προβλήματα που οξύνονται όσο περνούν τα χρόνια και το Ιντερνετ όπως και οι φορητές συσκευές μπαίνουν στη ζωή των ανθρώπων σε όλο και μικρότερη ηλικία. Η πρώτη περίπτωση εθισμού στο Διαδίκτυο καταγράφτηκε στις ΗΠΑ το 1997. Εκτοτε το φαινόμενο επεκτάθηκε ραγδαία: σήμερα εμφανίζεται κατά την πρώιμη εφηβεία (10-14 ετών) ή και σε μικρότερη ηλικία, ενώ είναι πιο συχνό στη μέση εφηβεία (15-17 ετών) και στην όψιμη εφηβεία (άνω των 17 ετών). Μεταξύ των άλλων, η εξάρτηση από το Ιντερνετ επηρεάζει άμεσα τις σχολικές επιδόσεις: σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών τα εθισμένα παιδιά έχουν χαμηλότερες βαθμολογίες (βαθμός <12) σε σύγκριση με αυτά που ασχολούνται με το Διαδίκτυο σε φυσιολογικά πλαίσια.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς; Κατ’ αρχάς να μην πανικοβάλλονται. Υπάρχουν αρκετά βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν τόσο οι ίδιοι όσο και τα παιδιά τους για να αποφύγουν τις πιο προφανείς ψηφιακές παγίδες και να κάνουν την τεχνολογία φίλο αντί για εχθρό.
Κατ’ αρχάς, οφείλουν να υπενθυμίσουν στους νέους ότι η φήμη τους καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από αυτά που ανεβάζουν στο Διαδίκτυο. Για τον λόγο αυτό πρέπει να διαχειρίζονται τα προφίλ τους με υπευθυνότητα: ένα προσβλητικό ή υβριστικό σχόλιο και μια φωτογραφία από το χθεσινό μεθύσι στο facebook θα τους κυνηγά για πολύ περισσότερο από όσο νομίζουν. Το υπεύθυνο ποστάρισμα, η ασφαλής πλοήγηση και η ικανότητα αντιμετώπισης αρνητικού ή βλαπτικού περιεχομένου είναι εκ των ων ουκ άνευ στην ψηφιακή ζωή μας. Συζητήστε με τα παιδιά σας για την ηλεκτρονική ασφάλεια και, κυρίως, για το cyberbullying (ηλεκτρονικός εκφοβισμός), το trolling (προκλητικά μηνύματα με σκοπό τον εκνευρισμό του χρήστη), το grooming (αποπλάνηση ανηλίκου) και το sexting (ανταλλαγή μηνυμάτων, φωτογραφιών και βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου).
Συμβουλέψτε τους ανηλίκους να μην αποκαλύπτουν προσωπικές πληροφορίες, να μην προσθέτουν στις επαφές τους άγνωστα άτομα και να χρησιμοποιούν πάντα αυστηρές ρυθμίσεις απορρήτου. Βεβαιωθείτε ότι γνωρίζουν πώς να μπλοκάρουν κάποιον online και πώς να αναφέρουν περιστατικά παρενόχλησης. Εάν παρατηρήσετε ότι κάποιος χρήστης έχει ανεβάσει προσβλητικό περιεχόμενο για το παιδί σας, πείτε του να το διαγράψει αμέσως και να αναφέρει το εν λόγω πρόσωπο (για το facebook επισκεφθείτε τον σύνδεσμο www.facebook.com/help/181495968648557).