[Κιόσκι] Ο τοξικός Αντι Γουόρχολ

Το μεγάλο εκδοτικό γεγονός στο Ιράν το 1999 ήταν η επανέκδοση στα φαρσί των «Αθλίων». Το επικό μυθιστόρημα του Βίκτωρος Ουγκώ είχε αποσυρθεί από την κυκλοφορία καθώς είχε απαγορευτεί από την Ισλαμική Επανάσταση δύο δεκαετίες νωρίτερα. Δεν ήταν όμως το μόνο θύμα του αγώνα που είχε κηρύξει κατά της «τοξικής Δύσης» ο Αγιατολάχ Χομεϊνί αρκετά χρόνια πριν επιστρέψει το 1979 στο Ιράν ως θριαμβευτής. Μετά την επανάσταση, το θεοκρατικό καθεστώς εξαφάνισε από την ιρανική κοινωνία κάθε ίχνος δυτικής τέχνης. Τα έργα του Πικάσο και του Μιρό, του Πόλοκ και του Γουόρχολ κατέβηκαν μέσα σε μια νύχτα από τους τοίχους του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Τεχεράνης. Οι Ιρανοί έπρεπε να μείνουν αμόλυντοι.

Τα πρώτα ρήγματα στο τείχος προστασίας που είχε υψώσει το καθεστώς για να προφυλάξει τους Ιρανούς από το δυτικό δηλητήριο εμφανίστηκαν το 1989, σχεδόν αμέσως μετά τον θάνατο του Χομεϊνί. Η δυτική μουσική ήταν η πρώτη ανταύγεια που πέρασε από το ρήγμα, έγινε η πρώτη διάβαση ανάμεσα στην ιρανική κοινωνία και στον υπόλοιπο κόσμο. Λίγους μήνες μετά την έκδοση των «Αθλίων», υπενθυμίζει ο Ρόμπιν Ράιτ στο περιοδικό Νιου Γιόρκερ, ανέβηκε σε ένα θέατρο της Τεχεράνης ο «Φιλάργυρος» του Μολιέρου. Θα χρειάζονταν πάντως αρκετά χρόνια ακόμη για να βρουν τις φωνές τους οι τραγουδίστριες, αφού σύμφωνα με τον Χομεϊνί οι μόνοι άνδρες που είχαν το δικαίωμα να τις ακούσουν ήταν οι συγγενείς τους. Αλλά να που την περασμένη άνοιξη η ιρανική κοινωνία πήρε μια ισχυρότατη δόση δηλητηρίου. Η όπερα της Τεχεράνης φιλοξένησε μια συναυλία της Γκαζάλ Σακερί, η οποία τραγούδησε μεταξύ των άλλων το «Back to Black», ένα από τα πιο προκλητικά τραγούδια της Εϊμι Γουάινχαουζ.

Η επίσημη καταδίκη του φιλιού που προσέφερε στην ιρανή ηθοποιό Λεϊλά Χαταμί ο πρόεδρος του Φεστιβάλ των Καννών Ζιλ Ζακόμπ, όπως και η σύλληψη των παιδιών που εμφανίστηκαν στο YouTube να χορεύουν το τραγούδι «Happy» του Φάρελ Ουίλιαμς, αποδεικνύουν ότι το θεοκρατικό καθεστώς εξακολουθεί να υπερασπίζεται με όλες του τις δυνάμεις τα ιερά και τα όσια της επανάστασης. Τα παιδιά που χόρευαν υποχρεώθηκαν σε μια ταπεινωτική δημόσια συγγνώμη. Η Χαταμί αναγκάστηκε να υπογράψει μια εξίσου ταπεινωτική επιστολή συγγνώμης, ενώ κινδυνεύει να μαστιγωθεί δημοσίως εάν κάποιος ημιπαράφρων δικαστής κάνει δεκτή την προσφυγή μιας ομάδας φοιτητών που ζητούν την παραδειγματική τιμωρία της.

Μα είναι δυνατόν να ζητούν κάτι τέτοιο νέοι άνθρωποι; Είναι. Γιατί το δηλητήριο της μισαλλοδοξίας με το οποίο ποτίζεται μια κοινωνία είναι πολύ πιο τοξικό από το δηλητήριο του Βίκτωρος Ουγκώ ή του Αντι Γουόρχολ.