[Κιόσκι] Αλλά μόνο ένας μπορεί να λέγεται Σάντοκαν

Υπήρξε πράγματι ο Μπάμπης ο Σουγιάς ή είναι ένας αστικός μύθος που γεννήθηκε στα καταγώγια για να επιζήσει ως συνώνυμο του αθεράπευτου μάγκα; Αλλά ακόμη κι αν δεν είναι πραγματικό πρόσωπο, είναι δυνατόν να μην έζησε κάπου κάποτε κάποιος που τον φώναζαν Γιαννάκης ο Κοντός ή Μιχάλης ο Πιράνχας; Μπορεί να μην έλαμψαν με τα παρατσούκλια τους στο λυκόφως της παρανομίας, να μη διέπρεψαν στα σφαιριστήρια και στις μπαρμπουτιέρες σαν λούμπεν τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας;

Στις κοινωνίες όπου τα ονόματα αναπαράγονται από τους παππούδες στα εγγόνια, σημειώνει ο Ρομπέρτο Σαβιάνο στη Ρεπούμπλικα, γεννιέσαι πραγματικά όταν αποκτάς το δικό σου προσωνύμιο. Μέχρι τότε δεν είσαι τίποτε. Το παρατσούκλι είναι δηλωτικό ταυτότητας, σε κάνει μοναδικό σε έναν κόσμο όπου όλοι έχουν το όνομα και το επίθετο των αγαπημένων και λιγότερο αγαπημένων προγόνων τους. Είναι το ελατήριο που σε εκτοξεύει από το πεδίο της αφάνειας στη σφαίρα της αναγνωρισιμότητας, ο μοχλός που ενεργοποιεί τον μηχανισμό της κοινωνικής αποδοχής.

Πίσω από κάθε παρατσούκλι κρύβεται μια ιστορία – ή μάλλον ένα ντελιριακό επεισόδιο μιας σουρεαλιστικής κωμωδίας. Και ο προγραμμένος από την Καμόρα συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Γόμορρα» έχει να διηγηθεί πολλά τέτοια. Ενας Αντόνιο ντι Μπιάζο, για παράδειγμα, πήγαινε πάντα νηστικός να εκτελέσει τους αντίπαλους μαφιόζους επειδή σκεφτόταν ότι αν φάει καμιά σφαίρα στην κοιλιά με γεμάτο στομάχι θα κινδύνευε να πάθει σηψαιμία. Επειδή, όμως, η αφαγία τού προκαλούσε εκνευρισμό, μασουλούσε μπισκότα. Και κάπως έτσι γεννήθηκε ο Αντόνιο ο Μπισκοτάκιας.

Κι έπειτα ήταν ένας άλλος Αντόνιο, ένας μικρομαφιόζος, που τόλμησε κάποιο βράδυ να παραγγείλει λεμονάδα και από την επόμενη μέρα όλοι τον ήξεραν ως Αντόνιο ο Λεμονάδας. Μετά είναι ο Λουίτζι ο Καθηγητής (που κανένας δεν ξέρει από πού προέρχεται αλλά του αρέσει), ο Βιντσέντσο η Γκομενίτσα (που τον φωνάζουν έτσι επειδή προσέχει πολύ την εμφάνισή του αλλά δεν του αρέσει καθόλου) και δεκάδες «Τρελοί» – κάποιος γιατί είχε ένα τικ, άλλος γιατί είναι νευρικός, ο τρίτος επειδή προφασιζόταν ότι είχε ψυχολογικά προβλήματα για να αποφύγει τη φυλακή. Κι ήταν και ένας Νούντσιο ντι Λάουρο που πλήρωσε την κυκλοθυμική του συμπεριφορά με το παρατσούκλι «ο Ψυχάκιας». Κι ακόμη ένας που, αντί να απαντήσει «Κανένας» στην ερώτηση «ποιο είναι το όνομά σου;», απάντησε «Πολύφημος». Κι ο κύκλωπας έγινε μαφιόζος όπως κάποτε ένας Μίμης έγινε Σιδεράς.

Πολλοί μπορεί να λέγονται Φραντέσκο Σκιαβόνε αλλά μόνο ένας μπορεί να λέγεται Σάντοκαν, γράφει ο Σαβιάνο στην ιταλική εφημερίδα. Ετσι είναι. Ανάμεσα στους χιλιάδες Χαράλαμπους Παπαδόπουλους, Μπάμπης ο Σουγιάς μπορεί να είναι μόνο ένας.