[Γνώμη] Πολιτική νίκη για τον Πούτιν

Ημέρα με την ημέρα, χωρίς κανέναν ενδοιασμό αλλά με ένα κάποιο ταλέντο, η Ρωσία επιβάλλει την πολιτική της στην Ουκρανία. Το κάνει με ένα μείγμα σοβιετικής ωμότητας και διπλωματικής ευγένειας. Η Μόσχα επέδειξε ωμότητα στην περίπτωση της Κριμαίας, της χερσονήσου που προσάρτησε βίαια τον περασμένο μήνα. Η διπλωματική ευγένεια επιστρατεύτηκε στη συμφωνία της περασμένης Πέμπτης στη Γενεύη.

Ασφαλώς, δεν μπορούμε παρά να είμαστε ικανοποιημένοι για το γεγονός ότι η τετραμερής συνάντηση σηματοδοτεί ενδεχομένως την αρχή της αποκλιμάκωσης της ουκρανικής κρίσης. Δεν είναι δεδομένο, αλλά η «κοινή διακήρυξη» των τεσσάρων – Ουκρανία, Ρωσία, ΗΠΑ και ΕΕ – κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Η συμφωνία προβλέπει τον αφοπλισμό των ένοπλων ομάδων. Προβλέπει ακόμη την απόσυρσή τους από τα κυβερνητικά κτίρια που έχουν καταλάβει στις ανατολικές επαρχίες. Κινητοποιεί τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στη Ευρώπη. Ο ΟΑΣΕ, στον οποίο συμμετέχει το σύνολο των κρατών – μελών της ΕΕ, θα συνδράμει την κυβέρνηση του Κιέβου στην υιοθέτηση των μέτρων αποκλιμάκωσης.

Κατά βάθος, όμως, η συμφωνία της Γενεύης συνιστά νίκη του Κρεμλίνου. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιβάλλει την πολιτική του. Από μια πλευρά, στην «κοινή διακήρυξη» δεν μνημονεύεται η Κριμαία – σαν να έχει επικυρωθεί η προσάρτησή της. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία υπαγορεύει στον γείτονά της τη στάση που πρέπει να κρατήσει. Ο Πούτιν δεν ήθελε μια Ουκρανία πλήρους κυριαρχίας. Αντίθετα, ήθελε να αποδυναμώσει την κεντρική εξουσία του Κιέβου. Σκόπευε να επιλέξει ο ίδιος τον τύπο της συνταγματικής οργάνωσης της Ουκρανίας: να επιβάλει δηλαδή μια ομοσπονδία προσδένοντας τις ρωσόφιλες επαρχίες στο άρμα της Ρωσίας. Εν μέρει, τα κατάφερε.

Η «τελική διακήρυξη» προβλέπει τη διεξαγωγή ενός «εθνικού διαλόγου» στην Ουκρανία για την εγγύηση των δικαιωμάτων των πολιτών της. Αλλά αυτό στην πραγματικότητα δεν μεταφράζεται παρά σε μια ευρεία αυτονομία για τις ανατολικές επαρχίες. Προσαρτώντας την Κριμαία και αποσταθεροποιώντας την Ουκρανία, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να θέσει σε καθεστώς υποτέλειας τη χώρα. Σε μια τηλεοπτική συνέντευξη που παραχώρησε την περασμένη εβδομάδα, ο ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε την Ανατολική Ουκρανία «Νέα Ρωσία». «Το Χάρκοβο, το Λούγκανσκ, το Ντονέτσκ, η Οδησσός δεν αποτελούσαν τμήμα της Ουκρανίας την εποχή των τσάρων. Ενας Θεός ξέρει γιατί αποσπάστηκαν από τη Ρωσία το 1920» διακήρυξε, ενώ επισήμανε ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματος να επέμβει στρατιωτικά.

Ενας από τους στρατηγικούς στόχους του Βλαντίμιρ Πούτιν είναι να δημιουργήσει ένα κλίμα ρωσικής προστασίας γύρω από τη χώρα του. Αυτοί που αντιτίθενται στα σχέδιά του, όπως η Ουκρανία, θα το πληρώσουν ακριβά.