[Κιόσκι] Πολλές μικρές πατρίδες

Στην παρουσίαση του βιβλίου «Η Ισπανία κάνει ψυχανάλυση», που υπογράφει ο δημοσιογράφος Ενρίκ Χουλιάνα, ο εκδοτικός οίκος RBA προσκάλεσε περισσότερα από 400 άτομα. Ανάμεσά τους ήταν δύο υπουργοί, αρκετοί πολιτικοί πρώτης γραμμής, διάφοροι αρθρογράφοι, πανεπιστημιακοί καθηγητές και γνωστοί επιχειρηματίες. Η παρουσίαση συνοδεύτηκε από συζήτηση μεταξύ του Χουλιάνα και των διευθυντών της εφημερίδας Λα Βανγκουάρντια και της ενημερωτικής ιστοσελίδας Huffington Post. Και η βραδιά ολοκληρώθηκε σε ένα από τα πιο γνωστά κλαμπ της Μαδρίτης.

Το κόστος της εκδήλωσης, παρατηρεί ο ανταποκριτής της Κοριέρε ντέλα Σέρα στην ισπανική πρωτεύουσα, ήταν εξαιρετικά δυσανάλογο σε σχέση με το μέγεθος του εκδοτικού οίκου. Τότε γιατί τόσο γενναιοδωρία; Και γιατί ανταποκρίθηκαν όλοι αυτοί οι επιφανείς στην πρόσκληση; Μια απάντηση μπορεί να δώσει μια αποστροφή από την τοποθέτηση του συγγραφέα: «Εσείς δεν έχετε έρθει εδώ για την παρουσίαση ενός δοκιμίου, οποιουδήποτε δοκιμίου από τα δεκάδες που εκδίδονται κάθε χρόνο στη Μαδρίτη. Είστε εδώ γιατί αυτό είναι ένα βιβλίο για την Ισπανία, που εκδόθηκε από έναν εκδοτικό οίκο της Καταλωνίας και γράφηκε από έναν καταλανό δημοσιογράφο που εργάζεται για τη μεγαλύτερη εφημερίδα της Καταλωνίας». Με άλλα λόγια, οι 400 Μαδριλένοι έδωσαν το «παρών» γιατί ήθελαν μια απάντηση στο ερώτημα: η Καταλωνία θέλει πραγματικά να αποσχιστεί από την Ισπανία;

Ο συγγραφέας βάζει μια ολόκληρη χώρα στο κρεβάτι του ψυχαναλυτή για να απαντήσει. Οι υπόλοιποι δεν μπορούμε παρά να φανταστούμε την Καταλωνία σαν ένα εκκρεμές που αιωρείται ανάμεσα στην ανεξαρτησία και στην παραμονή σε μια χώρα που δεν αγάπησε ποτέ, και μετά να «ανοίξουμε» το ερώτημα: κάτω από ποιες συνθήκες δικαιούται μια κοινότητα να ασκήσει το δικαίωμά της στην αυτοδιάθεση; Αν αρκεί το γεγονός ότι οι Καταλανοί δεν είναι Ισπανοί, τότε γιατί να μην αναγνωριστεί το ίδιο δικαίωμα σε κάθε εθνική μειονότητα ή σε κάθε άνθρωπο των συνόρων που η Ιστορία τον τοποθέτησε στη λάθος πλευρά;

Οι Καταλανοί μπορεί να βλέπουν μια μέρα τη σημαία τους να κυματίζει περήφανα και ο ευρωπαϊκός χάρτης του μέλλοντος να αποτελείται από πολλές μικρές πατρίδες που θα στριμώχνονται η μία δίπλα στην άλλη. Αλλά θα είναι το τέλος της φιλοδοξίας της Ευρώπης να γίνει κάτι μεγαλύτερο από έναν γεωγραφικό χώρο που χωρίστηκε πολλές φορές με αίμα και ενώθηκε μία φορά ειρηνικά, αιφνιδιάζοντας ενδεχομένως ακόμη και τον ίδιο της τον εαυτό. Ο κλυδωνισμός θα είναι ισχυρός. Εκτός εάν υπερισχύσει αυτό που υπενθυμίζει στο βιβλίο του ο Ενρίκ Χουλιάνα: ότι η Καταλωνία είναι απαραίτητη στην Ισπανία όπως είναι η Ισπανία στην Καταλωνία. Και ότι και οι δύο μαζί είναι απαραίτητες στην Ευρώπη.