«Πρόοδος αλλά όχι λήξη συναγερμού»

Ο Γενς Βάιντμαν δεν φημίζεται για την υπεραισιοδοξία του, ούτε θα το επέτρεπε ο ρόλος του ως προέδρου της Μπούντεσμπανκ. Βλέπει όμως την πρόοδο των χωρών της περιφέρειας που εφαρμόζουν προγράμματα προσαρμογής: βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, αύξηση των εξαγωγών, μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων. Οι αγορές προεξοφλούν ήδη την περαιτέρω θετική πορεία. «Οι αγορές δείχνουν εν μέρει να προπορεύονται της προόδου των προγραμμάτων προσαρμογής, τα επιτόκια για τα κρατικά ομόλογα στις περισσότερες χώρες της περιφέρειας έπεσαν ήδη κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα» διαπίστωσε ο Βάιντμαν μιλώντας στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο. Ο ίδιος βέβαια θεωρεί «πρόωρο» να κηρύξει κανείς το τέλος της κρίσης. Αντίθετα, «απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες και μεγάλη αντοχή για να ξεπεραστεί οριστικά η κρίση και τα βαθύτερα αίτιά της». Το μήνυμα, μετά την τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου της ΕΚΤ στις αρχές Μαρτίου, είναι σαφές. «Η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ παραμένει σε γραμμή χαλάρωσης» είπε ο Βάιντμαν. Η νομισματική πολιτική προσδιορίζεται από το ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πληθωριστικών πιέσεων ενώ με την αναμενόμενη οικονομική ανάκαμψη «είναι πολύ περιορισμένος και ο κίνδυνος εκτεταμένου αποπληθωρισμού στην ευρωζώνη».

Ο γερμανός κεντρικός τραπεζίτης δεν έκρυψε ότι το Συμβούλιο της ΕΚΤ «δέχθηκε πιέσεις από πολλές πλευρές, μεταξύ άλλων και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, να χαλαρώσει κι άλλο τη νομισματική πολιτική του. Περαιτέρω χαλάρωση ωστόσο σημαίνει «μη συμβατικά μέτρα», όπως είναι ένα «συνολικό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης». Τέτοια μέτρα είναι η αγορά δανείων και περιουσιακών στοιχείων τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ δεν απορρίπτει πλέον τη συζήτηση παρόμοιων μέτρων. Προειδοποιεί ωστόσο ότι «με τα μη συμβατικά μέτρα μπαίνουμε σε αχαρτογράφητη περιοχή» με ανοιχτά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα, τους κινδύνους και τις παρενέργειες αυτών των μέτρων. Αυτή του η στάση δεν αποκλείει την αξιοποίηση τέτοιων μέτρων για συγκεκριμένα προβλήματα της ευρωζώνης. Καθοριστικό για το Βάιντμαν είναι ποιος θα εγγυηθεί για το ρίσκο τέτοιων επιλογών, το οποίο είναι ασύμβατο με την αποστολή της ΕΚΤ. «Το ρίσκο πρέπει να το αναλάβει κάποιος άλλος ευρωπαϊκός θεσμός, αλλά για αυτό πρέπει να υπάρχει η πολιτική βούληση», είπε.

«Παρεξήγηση». Ποτέ δεν πήρε τόσες επιστολές ο Βάιντμαν, ακόμη και από το εξωτερικό, όσες μετά την έκθεση της Μπούντεσμπανκ τον περασμένο Ιανουάριο. Η έκθεση περιελάμβανε και την πρόταση για επιβολή εφάπαξ εισφοράς επί της περιουσίας για την αποτροπή πτώχευσης μιας χώρας. Εξελήφθη ως πρόταση, αλλά η Μπούντεσμπανκ το θεωρεί συνεισφορά στην ευρύτερη συζήτηση για αναζήτηση λύσεων. Οταν, π.χ., απειλείται με πτώχευση μια χώρα, στην οποία ταυτόχρονα υπάρχει μεγάλη ιδιωτική περιουσία, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο είναι νομιμοποιημένο να επιβληθεί μία εφάπαξ εισφορά προκειμένου να αποτραπεί ένα μεγαλύτερο κακό. Η εγγύηση για τις καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ δεν αμφισβητείται. Αλλά πρόκειται για δίλημμα μεταξύ δύο κακών, με ζητούμενο την επιλογή του μικρότερου.