Λιτότητα εναντίον «ρεντσινόμικς»

«ΜΑΣ ΠΡΟΣΕΒΑΛΑΝ». Το κλίμα που θα συναντούσε ο Ρέντσι στις Βρυξέλλες κατά την πρώτη του επίσκεψη στην πρωτεύουσα της ΕΕ ως πρωθυπουργός αποτυπώθηκε σε μια σκηνή: οι δημοσιογράφοι ζητούν από τον απερχόμενο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης Χέρμαν βαν Ρομπάι να σχολιάσουν το ιταλικό σχέδιο. Εκείνοι χαμογελούν. Το κάπως σαρδόνιο χαμόγελο των δύο αξιωματούχων θυμίζει στην Ιταλία τα ειρωνικά χαμόγελα των Μέρκελ – Σαρκοζί όταν το φθινόπωρο του ’11 τούς είχε ζητηθεί να σχολιάσουν τις καθησυχαστικές διακηρύξεις του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Εισπράττονται επομένως ως εμμέσως υποτιμητικό σχόλιο που δεν αφορά ένα πρόσωπο, τον Ρέντσι, αλλά μια ολόκληρη χώρα, τη Ιταλία: «Οχι, αυτά τα χαμόγελα είναι μια προσβολή που η Ιταλία δεν αξίζει» σημειώνει στο χθεσινό της φύλλο η «Κοριέρε ντέλα Σέρα». Η Ιταλία δεν είναι σίγουρα χώρα β’ κατηγορίας. Κι ο Μπαρόζο με τον Ρομπάι δεν μπορούν ασφαλώς να κατατάξουν τον εαυτό τους στην α’ κατηγορία» συνεχίζει η εφημερίδα.

Μιλώντας χθες στις Βρυξέλλες, ο Ρέντσι απέρριψε τους ισχυρισμούς περί έντασης χαρακτηρίζοντας τα δημοσιεύματα «άσχετα με την πραγματικότητα». Αν πάντως το χαμόγελο που ενόχλησε μπορεί να αποδοθεί σε παρανόηση, το σχόλιο του Μπαρόζο ήταν απολύτως σαφές: «Η Ιταλία πρέπει να σεβαστεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει». «Το κάνουμε ήδη» ήταν η απάντηση του Ρέντσι. Για τους παρατηρητές είναι προφανές ότι έχει μόλις αρχίσει ένα μπρα ντε φερ ανάμεσα στη Ρώμη και τις Βρυξέλλες με πραγματικό αντικείμενο της διαφωνίας – ή του πόθου – το όριο του ελλείμματος. Ο Ρέντσι έχει δίκιο όταν λέει ότι το 3% «είναι αναχρονιστικό, αποφασίστηκε την εποχή που δεν υπήρχε καν το Google». Αλλά, όπως φαίνεται, αυτό δεν είναι ένα επιχείρημα που μπορεί να πείσει τις Βρυξέλλες. Το μείζον για τους τεχνοκράτες της ΕΕ είναι η τιθάσευση του ιταλικού χρέους που φτάνει το 132% του ΑΕΠ. Αυτό το τριψήφιο ποσοστό είναι ο λόγος για τον οποίο οι Μπαρόζο και Ρομπάι διαφωνούν με την αύξηση του ιταλικού ελλείμματος από 2,6% σε 2,8% προκειμένου αυτό το 0,2% να διοχετευθεί στην αγορά. «Εάν δεν τηρήσετε τις δεσμεύσεις σας», είναι το μήνυμα, «θα μπείτε σε επιτήρηση».

Πάντως η πρόταση Ρέντσι θα μπορούσε να βρει τουλάχιστον τρεις μιμητές. Ο ένας είναι ο γάλλος πρόεδρος. «Κι αν ο Ολάντ ακολουθήσει τον δρόμο του Ρέντσι;» είναι το ερώτημα που τέθηκε στα πολιτικά τοκ σόου της γαλλικής τηλεόρασης.

Ο δεύτερος ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να είναι ο Μαριάνο Ραχόι. Η αλήθεια είναι ότι η ισπανική οικονομία βρίσκεται σε διαφορετική φάση. Το ισπανικό έλλειμμα πετούσε στο 6,5% το 2013 και θα χρειαστούν γενναίες περικοπές για πέσει στο 4,2% το 2015. Ο ισπανός πρωθυπουργός δεν θα ήταν αδιάφορος όμως απέναντι σε μια γενικότερη χαλάρωση που θα επέτρεπε και στην Ισπανία να πάρει μια ανάσα.

ΚΑΙ Η ΑΘΗΝΑ. Ο τρίτος ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να είναι η Αθήνα. «Στην Ελλάδα η ευρωπαϊκή μάχη του Ρέντσι μπορεί να προσφέρει μόνο ικανοποίηση» σημείωνε στο χθεσινό της φύλλο η «Ρεπούμπλικα». Το φάρμακο της λιτότητας – υπογράμμιζε η ιταλική εφημερίδα – όχι μόνο δεν έφερε αποτελέσματα αλλά επιδείνωσε την κατάσταση, κάτι που αναγνωρίζει πλέον και η Ευρώπη. Οποιαδήποτε στροφή προς κάποιου είδους χαλάρωση, επομένως, είναι κάτι παραπάνω από καλοδεχούμενη.

Η επιχειρηματολογία αυτή φαίνεται ωστόσο να μη φτάνει ούτε καν στα περίχωρα των Βρυξελλών. Στην καρδιά της Ευρώπης η φωνή του Μάρτιν Σουλτς ακούγεται κάπως μοναχική. «Πρέπει να παραδεχθούμε ότι η Ιταλία σεβάστηκε τα κριτήρια για τη μείωση του ελλείμματος» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου και υποψήφιος των Σοσιαλιστών για την προεδρία της Κομισιόν. «Ποιο είναι όμως το νόημα εάν δεν έχουμε συγχρόνως ανάπτυξη και αύξηση και της απασχόλησης;» αναρωτήθηκε.