Οταν οι άνδρες του Μιλόσεβιτς και του Μλάντιτς βομβάρδιζαν ανηλεώς τη δεκαετία του '90 το Σαράγεβο, και οι σέρβοι ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν οτιδήποτε κινούνταν, οι Βόσνιοι είχαν στραφεί για βοήθεια στην Ευρώπη. Αλλά οι Ευρωπαίοι δεν είχαν κοινή εξωτερική πολιτική. Ούτε είχαν καμιά όρεξη να εμπλακούν στρατιωτικά στην πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων. Χρειάστηκαν το μακελειό στη Σρεμπρένιτσα και η συνέχιση των επιχειρήσεων εθνοκάθαρσης για να αποφασίσει η Δύση να επέμβει - αλλά με πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον, όχι των Βρυξελλών.
Οι εξεγερμένοι της Συρίας ήταν πιο ρεαλιστές. Στράφηκαν σε περισσότερες πλευρές αναζητώντας βοήθεια, γνωρίζοντας βέβαια ότι το κλειδί βρισκόταν στο γραφείο του προέδρου Ομπάμα. Από εκείνον απέσπασαν τη δέσμευση πως αν το καθεστώς διέσχιζε την «κόκκινη γραμμή», αν χρησιμοποιούσε δηλαδή χημικά όπλα, η στρατιωτική επέμβαση θα καθίστατο αναπόφευκτη. Οι Ευρωπαίοι θα έπαιζαν δευτερεύοντα ρόλο, μετά δε την υποχώρηση της Βρετανίας ο ρόλος αυτός θα ήταν ακόμη πιο μικρός. Τελικά επικράτησαν ωριμότερες σκέψεις. Χημικά όπλα χρησιμοποιήθηκαν, αλλά τα αμερικανικά και γαλλικά αεροπλάνα παρέμειναν στις βάσεις τους. Η Μόσχα πήρε την εκδίκησή της για την ήττα της στη Γιουγκοσλαβία.
Η Ουκρανία είναι κατά κάποιον τρόπο η πιο «ευρωπαϊκή» υπόθεση από τις τρεις. Και, ταυτοχρόνως, η πιο σύνθετη. Για την Ευρώπη ξεχύθηκαν στους δρόμους οι διαδηλωτές τον περασμένο Νοέμβριο, βλέποντας τον πρόεδρό τους να επιδιώκει να τους δέσει στο ρωσικό άρμα. Στο όνομα της Ευρώπης συγκρούστηκαν με τους «Μπερκούτ». Ο πολωνός πρωθυπουργός το έθεσε χθες πολύ παραστατικά: «Τα θύματα της Ουκρανίας είναι τα πρώτα θύματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης». Και το ερώτημα είναι αν αυτή η Ευρώπη μπορούσε να κάνει περισσότερα για να βοηθήσει τους ουκρανούς πολίτες και να αποτρέψει τις τραγικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών. Αποτελεί πράγματι η «μαύρη εβδομάδα» του Κιέβου το Βατερλώ της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής;
Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Η συμφωνία σύνδεσης που πρότεινε η ΕΕ στον πρόεδρο Γιανουκόβιτς ήταν πράγματι περιορισμένης κλίμακας, οτιδήποτε πιο φιλόδοξο όμως θα προκαλούσε αμέσως την αντίδραση της Μόσχας. Η μεσολαβητική προσπάθεια που ανέλαβαν τις τελευταίες ημέρες οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας απέδωσε πράγματι καρπούς, εκ των πραγμάτων όμως δεν μπορούσε να γίνει νωρίτερα. Οσο για τις κυρώσεις, ενδεχομένως να άργησαν: πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες όμως ανησυχούσαν ότι το μοναδικό τους αποτέλεσμα θα ήταν να οδηγηθεί οριστικά η Ουκρανία στην αγκαλιά του Πούτιν.
Στην πραγματικότητα, το «ουκρανικό πρόβλημα» ήταν από την αρχή πρόβλημα σχέσης της Ευρώπης με τη Ρωσία. Ο Γιανουκόβιτς είναι ένα πιόνι. Οπως γράφει η Μοντ στο χθεσινό κύριο άρθρο της, το γεγονός ότι πεθαίνουν άνθρωποι στο Κίεβο το 2014 οφείλεται στο ότι το Κρεμλίνο προσπαθεί να επιβάλει ένα καθεστώς περιορισμένης κυριαρχίας στον στρατηγικής σημασίας γείτονά του προκειμένου να αποκαταστήσει τη ρωσική εξουσία σε όλη την περιοχή. Ισως οι Ευρωπαίοι να υποτίμησαν αυτήν τη στρατηγική. Ισως η μόνη λύση είναι να κλειστούν η Μέρκελ με τον Πούτιν σε ένα δωμάτιο. Μέχρι τελικής πτώσεως.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από