[Κιόσκι] Το πρόσωπο της χρονιάς

Πριν από δυο ημέρες το περιοδικό Time ανακοίνωσε στην ηλεκτρονική του σελίδα τους δέκα φιναλίστ για το «Πρόσωπο της χρονιάς». Μεταξύ αυτών είναι ο Πάπας Φραγκίσκος, ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο ιδρυτής του Amazon Τζεφ Μπέζος, καθώς και δυο ηγέτες της Μέσης Ανατολής: ο δικτάτορας της Συρίας Μπασάρ αλ Ασαντ και ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί. Η πιο ισχυρή υποψηφιότητα από αυτές είναι αυτή του νέου προκαθήμενου της Καθολικής Εκκλησίας. Αλλά, σύμφωνα με ένα άλλο αμερικανικό περιοδικό, η υποψηφιότητα του Πάπα υποχωρεί απέναντι σε μια άλλη: αυτή του πρώην υπαλλήλου της NSA Εντουαρντ Σνόουντεν.

Το New Yorker δεν ανακηρύσσει πρόσωπα της χρόνιας ούτε τις πιο σέξι γυναίκες και άνδρες του Χόλιγουντ. Δεν φτιάχνει λίστες με τις 100 πιο ισχυρές προσωπικότητες του πλανήτη, με τα είκοσι πράγματα που πρέπει να κάνει κανείς πριν πεθάνει, με τα 50 καλύτερα εστιατόρια του κόσμου ή με τις 30 ιδέες που άλλαξαν τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Η «λιστομανία» που πλήττει κάθε χρόνο τέτοιες μέρες μεγάλο μέρος του διεθνούς Τύπου δεν άγγιξε ποτέ ένα περιοδικό που διακρίνεται για τον επεξεργασμένο λόγο του.

Φέτος, όμως, κάτι άλλαξε. Κι αυτό είναι ότι αυτήν τη χρονιά υπάρχει πραγματικά κάποιος που αξίζει τον βαρύτιμο τίτλο του «προσώπου της χρονιάς». Ενα από τα βασικά κριτήρια επιλογής, ή μάλλον το πιο βασικό, είναι η σχέση ενός προσώπου με την επικαιρότητα και ο βαθμός που την επηρεάζει. Με βάση αυτό το κριτήριο, ο Σνόουντεν παίζει χωρίς αντίπαλο. Οι αποκαλύψεις του για τα προγράμματα παρακολούθησης της NSA μας απασχολούν εδώ και επτά μήνες. Είναι ένας χείμαρρος που δεν θα σταματήσει: σύμφωνα με τον διευθυντή της Guardian Αλαν Ράσμπριτζερ, η εφημερίδα που διευθύνει έχει δημοσιεύσει μόλις το 1% των αρχείων που έχει στη διάθεσή της.

Υπάρχει όμως κι ένας άλλος λόγος για τον οποίο αξίζει τον τίτλο ο Σνόουντεν. Η ανακήρυξή του ως «προσώπου της χρονιάς», επισημαίνει το New Yorker, δεν θα αλλάξει ασφαλώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι υπηρεσίες ασφαλείας. Θα στείλει όμως το μήνυμα ότι οι δημοσιογράφοι αναγνωρίζουν τη συμβολή του στην αποκάλυψη της αλήθειας και την τεράστια σημασία του θέματος που ανέδειξε. Ο Εντουαρντ Σνόουντεν δεν είναι ούτε Πάπας ούτε πρόεδρος. Και η απόφασή του να αναζητήσει καταφύγιο στη Ρωσία, μια χώρα που δεν φημίζεται για τον σεβασμό της στην ελευθερία της έκφρασης, είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενη. Αλλά για τα πρόσωπα της χρονιάς ισχύει ό,τι και για τον Τζακ Λέμον στο «Εφτά χρόνια φαγούρα»: Κανείς δεν είναι τέλειος.