[Γνώμη] Καμιά μπουκιά δεν είναι μικρή για την παμφάγο NSA

Οταν ο γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν είχε συνομιλίες με τον Πρόεδρο Ομπάμα στον Λευκό Οίκο τον Απρίλιο για τα συριακά χημικά όπλα, τις ισραηλινοπαλαιστινιακές ειρηνευτικές συνομιλίες και την κλιματική αλλαγή, επρόκειτο για μια συνήθη ανταλλαγή απόψεων. Παρ’ όλα αυτά η NSA λειτούργησε εκ των προτέρων και κατέγραψε τις προετοιμασίες του Μπαν γι’ αυτήν τη συζήτηση – μια κίνηση που λίγο αργότερα σε ένα εσωτερικό έγγραφο της υπηρεσίας χαιρετίστηκε ως «το αποκορύφωμα των δραστηριοτήτων» της εκείνη την εβδομάδα. Είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος τι κέρδος θα είχε από αυτήν την καταγραφή ο Ομπάμα, εάν την έβλεπε (ο Λευκός Οίκος δεν σχολιάζει).

Το συμβάν όμως είναι χαρακτηριστικό για μια υπηρεσία η οποία επί δεκαετίες έχει δράσει βάσει της αρχής ότι όποια παρακολούθηση μπορεί να γίνει σε οποιονδήποτε ξένο στόχο για οποιοδήποτε πιθανό συμφέρον, θα πρέπει να γίνεται. Αλλωστε, λένε τα στελέχη των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, ποιος θα το μάθει;

Μέσα από χιλιάδες απόρρητα έγγραφα, η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας εμφανίζεται ως ηλεκτρονικό παμφάγον απεριόριστων δυνατοτήτων, που μπορεί να παρακολουθεί κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο για να καταγράψει μυστικά τους, ενώ τηρεί υπέρτατη μυστικότητα για τις δικές της επιχειρήσεις. Κατασκοπεύει τακτικά τόσο εχθρούς όσο και φίλους, όπως έγινε εμφανές τις τελευταίες εβδομάδες. Ο κατάλογος με τα επίσημα καθήκοντα της υπηρεσίας περιλαμβάνει τη χρήση των μέσων που διαθέτει προκειμένου να επιτύχει «διπλωματικά πλεονεκτήματα» έναντι συμμάχων όπως η Γαλλία και η Γερμανία και «οικονομικά πλεονεκτήματα» απέναντι, μεταξύ άλλων, στην Ιαπωνία και τη Βραζιλία.

Ο Τζέιμς Κλάπερ, επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, επανειλημμένα έχει απορρίψει τις έντονες αντιδράσεις από άλλες χώρες ως υποκρισία, καθώς και εκείνες εμπλέκονται σε ανάλογες δράσεις. Ομως σε πρόσφατη συνέντευξή του, παραδέχθηκε ότι το εύρος των παρακολουθήσεων της NSA – που έχει 35.000 υπαλλήλους και προϋπολογισμό 10,8 δισ. δολάρια τον χρόνο – την κάνει ξεχωριστή. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι από την άποψη των δυνατοτήτων ξεπερνάμε κατά πολύ οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία στον πλανήτη, με πιθανή εξαίρεση τη Ρωσία και την Κίνα», δήλωσε.

Παρ’ ότι μεγάλη προσοχή δόθηκε στο εάν η υπηρεσία παραβιάζει την ιδιωτικότητα των αμερικανών πολιτών, ένα θέμα το οποίο εξετάζεται από το Κογκρέσο, ο θυμός που εκφράστηκε σε όλο τον κόσμο για τις αμερικανικές παρακολουθήσεις προκάλεσε πολύ ευρύτερα ερωτήματα.

Εάν η μυστικότητα δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, πότε το πολιτικό ρίσκο παρακολουθήσεων στο εξωτερικό ξεπερνά τα οφέλη; Θα πρέπει ξένοι πολίτες, πολλοί από τους οποίους βασίζονται σε αμερικανικές εταιρείες για υπηρεσίες e-mail και Ιντερνετ, να έχουν ειδική προστασία για τα προσωπικά τους δεδομένα από την NSA; Μήπως η συνεργασία των αμερικανικών γιγάντων του Ιντερνετ με την υπηρεσία – ηθελημένη ή όχι – τις έπληξε στις διεθνείς αγορές; Και μήπως οι μυστικές προσπάθειες της υπηρεσίας να εξασθενίσει την κρυπτογράφηση, κάνει το Ιντερνετ λιγότερο ασφαλές για όλους;

Εξετάζοντας χιλιάδες απόρρητα έγγραφα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η NSA παρακολουθεί σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου, ακόμα και τα πιο ασήμαντα πράγματα, προκειμένου να αυξήσει κομματάκι κομματάκι τις γνώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για τον κόσμο. Για κάποιους Αμερικανούς, αυτό μπορεί να είναι ανακουφιστικό. Για άλλους, και για τους περισσότερους πολίτες των άλλων χωρών, αυτό δείχνει μια υπηρεσία εκτός ελέγχου.

Η CIA στέλνει πράκτορες στο εξωτερικό σήμερα με τον ίδιο τρόπο που το έκανε και πολύ παλιά. Ομως η NSA, που δημιουργήθηκε όταν το υπεραστικό τηλέφωνο ήταν ακόμα κάτι εξωτικό, έχει δει τους πιθανούς στόχους της να εκρήγνυνται σε αριθμό με την προσθήκη των προσωπικών υπολογιστών, του Ιντερνετ και των κινητών τηλεφώνων. H βάση Dishfire – τίποτα δεν λειτουργεί στην NSA χωρίς κωδικό όνομα – αποθηκεύει χρόνια γραπτών μηνυμάτων από όλο τον κόσμο, μήπως χρειαστούν. Το Tracfin συλλέγει gigabytes από αγορές με πιστωτικές κάρτες. Ο τύπος που προσποιείται ότι στέλνει ένα μήνυμα από Ιντερνετ καφέ της Ιορδανίας μπορεί να χρησιμοποιεί μια τεχνική της NSA με την κωδική ονομασία Polarbreeze για να αποκτήσει πρόσβαση σε κομπιούτερ που βρίσκονται στη γύρω περιοχή. Ο ρώσος επιχειρηματίας που είναι κοινωνικά δραστήριος στο Ιντερνετ ίσως πέσει γρήγορα θύμα του Snacks, του τμήματος της NSA που καταγράφει τις προσωπικές λεπτομέρειες εκατομμυρίων στόχων.

Τα έγγραφα που δημοσιοποίησε ο Εντουαρντ Σνόουντεν δείχνουν το μέγεθος και τις ικανότητες της υπηρεσίας – από πλοία του Ναυτικού που καταγράφουν μεταδόσεις μέσω ασυρμάτου καθώς περνούν από τις ακτές της Κίνας έως τα δορυφορικά πιάτα στη βάση Μιντ του Μέριλαντ που καταγράφουν τραπεζικές συναλλαγές παγκοσμίως και τα ειδικά μηχανήματα που βρίσκονται στις ταράτσες 80 αμερικανικών πρεσβειών σε όλο τον κόσμο. Ομως τα ίδια έγγραφα μερικές φορές φαίνεται να υπογραμμίζουν και τα όρια της μεγαλύτερης συλλογής καταγραφής πληροφοριών. Η εντατική παρακολούθηση στο Αφγανιστάν – από κυβερνητικά γραφεία έως τα σπίτια δευτεροκλασάτων στελεχών των Ταλιμπάν, δεν έχει συμβάλει ούτε σε μια ξεκάθαρη νίκη εναντίον ενός εχθρού που διαθέτει ελάχιστη τεχνολογία.

Είναι σίγουρο ότι με τον θόρυβο που προκλήθηκε η NSA θα υποστεί κάποιες αλλαγές. Ο πρώην διευθυντής της υπηρεσίας Μπόμπι Ινμαν έχει μια πρόταση: «Η συμβουλή μου θα ήταν να δώσει στη δημοσιότητα η NSA μόνη της όσα έγγραφα πιστεύει ότι κατέχει ο Σνόουντεν. Θα ήταν σοκ, όμως τα άσχημα νέα δεν γίνονται καλύτερα με το πέρασμα του χρόνου. Οσο πιο σύντομα ξεπεραστεί η κατάσταση τόσο πιο γρήγορα θα αρχίσουν την ανοικοδόμηση των υπηρεσιών τους».