[Κιόσκι] Ο κόσμος τους στα μέτρα μας

Οταν η Ακρα Δεξιά καλπάζει στις δημοσκοπήσεις, μια κοινωνία έχει δύο επιλογές. Η μία είναι να επιλέξει την εύκολη λύση επιρρίπτοντας την ευθύνη στην παγκοσμιοποίηση, στην οικονομική κρίση, στους μετανάστες και σε  ό,τι άλλο δεν την αφήνει να συμφιλιωθεί με το παρόν. Η δεύτερη είναι να κοιτάξει με θάρρος το παρελθόν της ψάχνοντας στα πιο απίθανα μέρη της Ιστορίας της – αυτό που είχε προτείνει ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ να κάνουν οι Ελληνες σε μια πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα όταν του ζητήθηκε να δώσει μια εξήγηση για την άνοδο της Χρυσής Αυγής.

Οι Γάλλοι έψαξαν στο πιο απίθανο από τα απίθανα μέρη της δικής τους Ιστορίας. Και βρήκαν τον Αστερίξ. Τη συζήτηση είχε ανοίξει πριν από δύο χρόνια ο γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας Μισέλ Σερ, υποστηρίζοντας ότι η σειρά στην οποία πρωταγωνιστεί ο γαλάτης ήρωας αποτελεί ύμνο στον ναζισμό και στον φασισμό. Γιατί; Μα, επειδή κυριαρχεί η βία και απουσιάζει ο διάλογος. Και έπειτα, τι είναι το μαγικό φίλτρο που παρασκευάζει ο δρυΐδης αν όχι σαφής έπαινος στα ναρκωτικά; Και μήπως ο μονίμως φιμωμένος βάρδος Κακοφωνίξ δεν συμβολίζει μια ωμή αποδοκιμασία της τέχνης;

Η αλήθεια είναι ότι ο Μισέλ Σερ δεν είναι και πολύ πειστικός. Είναι λίγο δύσκολο να υμνείς τον ναζισμό και συγχρόνως τα ναρκωτικά, λίγο αυθαίρετο να ταυτίζεις την παραφωνία με τις τέχνες. Το ερώτημα όμως παραμένει: ο ήρωας με τον οποίο μεγάλωσε η μεταπολεμική Γαλλία είναι αριστερός ή δεξιός; Είναι παιδί του εθνικισμού ή του κοσμοπολιτισμού; Ο Νουβέλ Ομπσερβατέρ ζήτησε από έναν γερουσιαστή των Πρασίνων αλλά και φανατικό φίλο των περιπετειών του Αστερίξ να δώσει μια απάντηση.

Ο Ζαν-Βανσάν Πλασέ εντοπίζει έναν ισχυρό συμβολισμό της εθνικής ταυτότητας στο χωριό που αντιστέκεται. Η εσωτερική αρμονία του, την οποία ο Αστερίξ υπερασπίζεται απέναντι σε κάθε ξένο, είναι η Γαλλία πριν από το 1968: γεμάτη αυτοπεποίθηση, σε απόλυτη τάξη, πατερναλιστική. Από την άλλη, όμως, ο Αστερίξ είναι ένας τύπος που ταξιδεύει, συμμαχεί, συνεργάζεται. Παραμένει Γαλάτης, αλλά αποδέχεται τη ρωμαϊκή πρόοδο. Με άλλα λόγια, είναι ανοικτός. Ενας πραγματικός κοσμοπολίτης.

Αν στον «εθνικισμό» του μεταπολεμικού Αστερίξ προσθέσει κανείς τον «ρατσισμό» του προπολεμικού Τεντέν, είναι πιθανό να αναρωτηθεί πώς είναι δυνατόν το Εθνικό Μέτωπο να παίρνει 25% στις δημοσκοπήσεις και όχι 60% ή 70%. Θα έχει κάνει όμως μια λάθος ανάγνωση των κόμικς. Ο χάρτινος κόσμος τους είναι διαφορετικός από τον δικό μας και δεν μπορεί να χωρέσει στα μέτρα του. Το ψάξιμο πρέπει ασφαλώς να συνεχιστεί. Αλλά αλλού.