[Κιόσκι] Αυτό που έπρεπε

Στο νεκροτομείο του νοσοκομείου Τζεμέλι στη Ρώμη, η σορός του έμεινε τέσσερις ολόκληρες ημέρες. Αλλά όχι επειδή δεν βρέθηκε όλο αυτό το διάστημα κάποιος συγγενής ή φίλος να αναγνωρίσει το πτώμα. Ολοι ήξεραν ποιος ήταν ο Εριχ Πρίμπκε: ένας αξιωματικός των Ναζί, υπεύθυνος για μια από τις μεγαλύτερες μαζικές εκτελέσεις στην Ιταλία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που έζησε για πολλές δεκαετίες ελεύθερος στην Αργεντινή πριν εκδοθεί, 91 ετών, στη χώρα όπου είχε διαπράξει τα εγκλήματά του.

Ο Πρίμπκε είχε μια δίκαιη δίκη στην Ιταλία. Οι δικαστές του τον καταδίκασαν σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω του προχωρημένου της ηλικίας του και στη συνέχεια τού παραχωρήθηκε ένα σπίτι στη Ρώμη, ενώ ανατέθηκε σε μια νοσοκόμα να τον φροντίζει. Η φιλελεύθερη δημοκρατία, που τόσο λυσσαλέα πολέμησε ο ίδιος, έμεινε πιστή στην αρχή του σεβασμού των δικαιωμάτων ακόμη και των χειρότερων εχθρών της. Δεν έδειξε ίχνος εκδικητικότητας απέναντί του, δεν τον τιμώρησε καν παραδειγματικά. Ο «δήμιος» πέρασε ήσυχα τα τελευταία του χρόνια ζώντας μια ειρηνική ζωή.

Ειρηνικός ήταν και ο θάνατός του – στα εκατό σου χρόνια οι αισθήσεις σου σε έχουν εγκαταλείψει συνήθως σχεδόν ολοκληρωτικά, το ίδιο και το ένστικτο της επιβίωσης. Αλλά αυτή η συνθήκη ειρήνης, που του προσέφερε ένα γαλήνιο τέλος, τινάχτηκε στον αέρα όταν αναζητήθηκε ο τάφος για να αναπαυτεί ο Πρίμπκε εξίσου ειρηνικά. Το πτώμα του έγινε μπαλάκι του πινγκ πονγκ πρώτα ανάμεσα στην Ιταλία που ήθελε να το στείλει πίσω στην Αργεντινή και την Αργεντινή που δεν ήθελε ούτε να το δει, έπειτα ανάμεσα στην Ιταλία που ήθελε να το προωθήσει στη Γερμανία και τη Γερμανία που δεν ήθελε να ακούσει λέξη και τέλος ανάμεσα στους δήμους της Ιταλίας που διαθέτουν στρατιωτικά κοιμητήρια.

Ενας καταζητούμενος ως ζωντανός, έγινε ανεπιθύμητος ως πεθαμένος. Αλλά ο λόγος που έμεινε στα αζήτητα του νεκροτομείου δεν ήταν τα εγκλήματα που είχε διαπράξει. Ηταν ότι σε όλη του τη ζωή παρέμεινε αμετανόητος. Διατεινόταν, όπως ο Αϊχμαν, ότι εκτελούσε απλώς διαταγές, ισχυριζόταν ότι οι θάλαμοι αερίων ήταν ένας μύθος. Ο Εριχ Πρίμπκε έζησε ως ναζιστής και πέθανε ως αρνητής του Ολοκαυτώματος. Αυτή η άκαμπτη αφοσίωσή του στο παρελθόν του, σημείωνε προ ημερών η Ρεπούμπλικα, τον έθεσε σε ευθεία αντίθεση με τις θεμελιώδεις αξίες της δυτικής κοινωνίας.

Η δυτική κοινωνία παρέβη προς στιγμήν τις αρχές της. Τελικά, όμως, και κόντρα στο μίσος του Πρίμπκε αλλά και την πρόκληση του γιου του που ζήτησε να ενταφιαστεί ο πατέρας του στο Ισραήλ, έγινε αυτό που έπρεπε. Ο «δήμιος» θάφτηκε χθες. Και δεν χρειάστηκε παρά μια απλή δημοτική απόφαση του 1979 που ορίζει ότι «δικαίωμα στην ταφή έχουν όσοι αποδημούν εντός των ορίων του δήμου».