[Κιόσκι] Η ευρωπαϊκή λέσχη του κυνισμού

Το κόλπο είναι σατανικό στη σύλληψη, απλό στην εκτέλεση, με άμεση απόδοση και φιλικό προς το περιβάλλον. Και αντίθετα από ό,τι θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, πίσω από αυτό δεν βρίσκεται κάποιος απατεώνας του ευρωπαϊκού Νότου – σαν εκείνους του ιταλικού κινηματογράφου που πουλούσαν το Κολοσσαίο σε αφελείς αμερικανούς τουρίστες -, αλλά η κυβέρνηση της Λιθουανίας.

Οι Λιθουανοί κατάλαβαν πρώτοι ότι η άδεια παραμονής σε μια χώρα που είναι μέλος της Συνθήκης του Σένγκεν είναι πραγματικό χρυσωρυχείο. Αλλά επειδή καμιά κυβέρνηση στην Ευρώπη δεν μπορεί να πουλάει άδειες παραμονής όπως πουλάει αυτοκίνητα, πινέζες ή φρούτα, έπρεπε να βρεθεί μια στέρεη δικαιολογία. Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή; Μα ο φανερός πόθος κάθε ευρωπαϊκής οικονομίας: οι ξένες επενδύσεις.

Κάπως έτσι ρώσοι, κινέζοι και καζάκοι εκατομμυριούχοι άρχισαν να συρρέουν στη Ρίγα με τους διερμηνείς τους και τους συμβούλους τους για να επενδύσουν στη λιθουανική αγορά ακινήτων. Ολοι αυτοί οι «πλούσιοι μετανάστες» δεν είχαν παρά να βγάλουν από την τσέπη τους 70.000 ευρώ και να γίνουν ιδιοκτήτες ενός ακινήτου στην επαρχία για να αποκτήσουν πενταετή άδεια παραμονής που τους επιτρέπει να κινηθούν ελεύθερα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο ευρωπαϊκός Νότος, από την πλευρά του, μπορεί να έχει χάσει την έμπνευσή του, αλλά έδειξε ότι τα αντανακλαστικά του παραμένουν ακμαία. Εδώ και μερικούς μήνες η ελληνική κυβέρνηση παραχωρεί πενταετείς άδειες παραμονής σε όποιον επενδύει 250.000 ευρώ στην αγορά ακινήτων. Στην παρέα, μας υπενθυμίζει το γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ, προστέθηκε πριν από μερικές ημέρες και η Ισπανία. Η δική της άδεια παραμονής στοιχίζει 500.000 ευρώ, ενώ η κυβέρνηση ελπίζει ότι οι επενδυτές θα ξεπεράσουν τους 300.000.

Ο πειρασμός είναι ασφαλώς μεγάλος για κάθε οικονομία που δοκιμάζεται. Στο κόλπο με τους ξένους επενδυτές κατέφυγε ακόμη και η ξενοφοβική κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπαν στην Ουγγαρία, ενώ η Κύπρος εκσυγχρόνισε την πατέντα προσφέροντας έναντι αδρών επενδύσεων υπηκοότητες, αντί για άδειες παραμονής. Δεν μπορεί, όμως, κανείς να μη διακρίνει τον κυνισμό που κρύβεται πίσω από τη λιθουανική πατέντα. Και δεν μπορεί να μην αισθανθεί ότι η τραγωδία με τους φτωχούς μετανάστες στη Λαμπεντούζα κάνει αυτό τον κυνισμό ανυπόφορο.

Είναι ένας κυνισμός που δεν εκθέτει μόνο τις πέντε χώρες. Διαπνέει ολόκληρη την Ευρώπη και τη μεταναστευτική πολιτική της, υπομονεύει την αξιοπιστία της και μετατρέπει ένα δράμα σε θέατρο του παραλόγου. Πολλοί υποστηρίζουν, γράφει η βελγική εφημερίδα Ντε Μόργκεν, ότι η λύση στο πρόβλημα είναι ακόμη περισσότεροι έλεγχοι στα σύνορα. Αγνοώντας ή αδιαφορώντας για το γεγονός ότι περισσότεροι έλεγχοι δεν σημαίνουν παρά πιο απάνθρωπα ταξίδια, μεγαλύτερη εκμετάλλευση από τους δουλέμπορους και τελικά περισσότερους θανάτους.