[Προεκτάσεις] Ρίσκο

Η ειδησεογραφία των ημερών («ΤΑ ΝΕΑ», 24/9/13) κατέγραψε ότι η Τράπεζα Πειραιώς θα χρηματοδοτήσει χιλιάδες αγροτικές επιχειρήσεις μέσω του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, στον σχετικό διαγωνισμό του οποίου κατέθεσε την ελκυστικότερη προσφορά. Είχε προηγηθεί από την ίδια τράπεζα η διάθεση 5.000 στρεμμάτων γης σε νέους έως 35 ετών, η απελευθέρωση μεγάλου τμήματος της υποθηκευμένης γεωργικής γης, η απόφαση να μη δανειοδοτούνται όσοι απασχολούν ανασφάλιστους εργαζομένους.

Το θέμα, φυσικά, δεν είναι τι κάνει ένα πιστωτικό ίδρυμα – σε τελευταία ανάλυση αυτή είναι η δουλειά του. Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αναφέρονται ως παραδείγματα που δημιουργούν αναπτυξιακές προϋποθέσεις και ταυτόχρονα οδηγούν σε κάποια ερωτήματα.

Γιατί ένας χρηματοπιστωτικός φορέας υιοθετεί απλές και πρακτικές ιδέες, άμεσης εφαρμογής για την ανάπτυξη, ενώ τα υπουργεία αεροβατούν σε μεγαλόπνοα και ανεφάρμοστα σχέδια; Γιατί ρισκάρει ένας τραπεζίτης με τα χρήματα των καταθετών και δεν ρισκάρει ο Πρωθυπουργός με τους φόρους των πολιτών; Γιατί μια ιδιωτική τράπεζα βγαίνει στο ανοικτό πέλαγος της τρέχουσας οικονομικής αβεβαιότητας και δεν κάνει το ίδιο και το κράτος; Με άλλα λόγια, γιατί αυτό που κάνει ο Μιχάλης Σάλας ως τραπεζίτης δεν το κάνουν και οι υπουργοί ως πολιτικοί;

Προφανώς γιατί αυτό που εκπροσωπεί η τράπεζα και αυτό που εκπροσωπεί η κυβέρνηση χωρίζονται πάντα από κενό ευελιξίας και ευρηματικότητας. Η μία πλευρά παίρνει ρίσκο και η άλλη όχι. Οταν η τράπεζα υποστηρίζει χρηματοδοτικά μια δραστηριότητα αναλαμβάνει κινδύνους. Τα υπουργεία δεν διανοούνται να κάνουν το ίδιο.

Αλλά το δίδαγμα από τη σύγκριση είναι εμφανές: αντί να περιμένουμε μεγάλες ξένες επενδύσεις – που δεν θα έλθουν – για να τεθούν σε κίνηση οι μηχανισμοί της ανάπτυξης, μπορούμε να το πετύχουμε με την υποστήριξη της μικρής εγχώριας επιχειρηματικότητας. Με τη χρηματοδότηση της έμπνευσης και της πρωτοβουλίας του πολίτη που θέλει να δημιουργήσει. Με την εκχώρηση σχολάζουσας περιουσίας σε όσους θα την αξιοποιήσουν.

Η πολιτεία έχει περισσότερες δυνατότητες από μια τράπεζα. Οταν αντιληφθεί ότι επενδυτής είναι και ο αγρότης και ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας και ο νέος που έχει όρεξη και ιδέες και τους χρηματοδοτήσει, αναλαμβάνοντας το ρίσκο, η οικονομία θα αναζωογονηθεί άμεσα. Είναι απλό και θα αποδειχθεί απλούστερο στην πράξη. Αλλωστε, όπως έλεγε ο αμερικανός προπονητής Τζον Γούντεν, «μην αφήνεις αυτό που δεν μπορείς να κάνεις να εμποδίσει αυτό που μπορείς να κάνεις».