[Ιστορίες] Σκανδιναβικές φαντασιώσεις

Μια λέξη: dugnad. Θα μπορούσε να αποδοθεί ως «μη αμειβόμενη από κοινού εργασία». Θεωρείται κλειδί για να κατανοήσει κανείς τη νορβηγική νοοτροπία. Οι Νορβηγοί φημίζονται για τη θερμή συμμετοχή τους στα κοινά. Κάθε πολίτης της Νορβηγίας συμμετέχει κατά μέσο όρο σε τρεις με τέσσερις συλλόγους, συνδικάτα, αθλητικά ή πολιτιστικά σωματεία, κόμματα ή άλλες οργανώσεις.

Μια δεύτερη λέξη: skolevalget. Νορβηγική και αυτή, περιγράφει τις εκλογές που διοργανώνονται από το 1989 στα νορβηγικά λύκεια λίγο πριν από τις κοινοβουλευτικές και τις δημοτικές εκλογές. Δεν είναι μια ανούσια παράσταση τύπου Βουλής των Εφήβων. Είναι μια διαδικασία την οποία όλοι παίρνουν πολύ στα σοβαρά. Μήνες πριν από τις κανονικές εκλογές, φθάνει σε όλα τα λύκεια πρόσκληση από το υπουργείο Παιδείας. Η συμμετοχή έσπασε φέτος ρεκόρ, 423 λύκεια με 193.000 μαθητές ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα. Σε όλα αυτά τα σχολεία διοργανώθηκαν ντιμπέιτ μεταξύ πολιτικών όλων των κομμάτων και «εκλογικές αγορές», όπου τα κόμματα παρουσίασαν προγράμματα και θέσεις. Ο διάλογος δεν γινόταν σε στυλ «ρωτάω-για-να-ρωτήσω» και «χάρη-σου-κάνω-που-απαντάω» αλλά με τη μέγιστη σοβαρότητα.

Αφού ενημερωθούν σωστά, λοιπόν, οι μαθητές προσέρχονται στις κάλπες. Και όταν ανακοινώνεται το αποτέλεσμα, κόμματα και Τύπος δεν προσποιούνται πως δίνουν σημασία, δίνουν μεγάλη σημασία. To 2009, οι μαθητές είχαν χαρίσει τη νίκη στους Εργατικούς. Φέτος, τέσσερις ημέρες πριν από τις γενικές εκλογές, ανέδειξαν πρώτο κόμμα το συντηρητικό Hoyre και δεύτερους τους Εργατικούς, δίνοντας πάντως για πρώτη φορά ένα 3,7% στους Πράσινους και ένα 4,3% στο πρωτοεμφανιζόμενο Κόμμα των Πειρατών. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν πράγματι ήττα του απερχόμενου κεντροαριστερού κυβερνητικού συνασπισμού υπό τον Γενς Στόλτενμπεργκ και συγκρότηση κάποιας μορφής κεντροδεξιάς κυβέρνησης συνεργασίας.

Συμπέρασμα: Μπορεί να σταθεί κανείς στη διαφαινόμενη συντηρητικοποίηση των νεαρών Νορβηγών. Μπορεί και να σταθεί στη συνολικότερη εικόνα, την παράδοση των skolevalget, την κουλτούρα του dugnad. Σύμφωνα με το τεστ περί «εσωτερικής εθνικότητας» του Ινστιτούτου Sreda που κάνει θραύση από προχθές στα social media, οι μισοί Ελληνες είναι στην πραγματικότητα… Δανοί. Αφού λοιπόν το «έχουμε μέσα μας», μήπως να αρχίζαμε να καλλιεργούμε τις σκανδιναβικές μας φαντασιώσεις από τα σχολεία;