Τα Εξάρχεια είναι η πιο ανήσυχη γειτονιά της Αθήνας. Βιβλιοπωλεία, καφέ, στέκια, νεολαία, μπαρ, κινηματογράφοι… Το ότι τα καλοκαίρια λειτουργούν εκεί το Βοξ και η Ριβιέρα, το Εκράν και τα Παναθήναια, τέσσερα θερινά σινεμά, δείχνει ότι υπάρχει πολύς κόσμος που αρνείται να κλειστεί στο σπίτι του και ότι η διασκέδαση, στον αντίποδα της κυρίαρχης σκυλοκαψούρας, του τηλεοπτικού μελοπράματος και των προκάτ συναυλιών σηματοδοτεί ένα ζωντανό κέντρο που ζει, εκφράζεται και πορεύεται στη ζωή εναλλακτικά. Τέλεια;
Αμ δε! Αν για τους πολλούς εναλλακτικότητα σημαίνει συνύπαρξη με άλλους, διαφορετικούς, με κουλτούρες, τρόπο ζωής και πολιτικές ιδέες που μπορούν να συνυπάρχουν σε μια γειτονιά-χωνευτήρι αντιλήψεων για τη ζωή. Υπάρχουν όμως και ορισμένοι που δεν ξέρουν άλλη γλώσσα από εκείνη της βίαιης άρνησης του διαφορετικού. Είναι όσοι πιστεύουν ότι τα Εξάρχεια είναι ενός είδους άβατο, ότι τους ανήκουν, ότι όποιος δεν τους μοιάζει αλίμονό του. Και τόσο πιο αλίμονό του αν είναι πολιτικός, τηλεοπτικά γνωστό πρόσωπο, δημοσιογράφος με τις απόψεις του οποίου διαφωνούν (που δεν τον κολακεύει δηλαδή), αστυνομικός…
Προχθές το βράδυ, μια γυναίκα ανυποψίαστη, η δημοσιογράφος Σοφία Παπαϊωάννου, έβγαινε από έναν κινηματογράφο της περιοχής. Κάποιοι, λένε οι μαρτυρίες, την αναγνώρισαν ως τηλεοπτική περσόνα, τη συνδύασαν με τους συμπαρουσιαστές της που, γενικώς, συμβολίζουν τους «κακούς» μιας άλλης σχολής σκέψης και άρχισαν να της πετούν αυγά και γιαούρτια (πού τα βρήκαν;). Ο συνοδός της προσπάθησε να βγει μπροστά, να τους παρακαλέσει να φύγουν – και αυτόν τον κτύπησαν. Ολα αυτά τα έκαναν ανενόχλητοι αφού, ως γνωστόν, τα άβατα έχουν δικούς τους νόμους και δική τους αντίληψη της τάξης.
Αν επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό, θα έλεγε κανείς ότι είναι η κακιά η ώρα. Οτι η δημοσιογράφος έπεσε σε κάποιους από εκείνους που τρέφονται από το πολιτικό μίσος – και ότι, σε καιρούς έντασης, κάτι τέτοιο πάντα μπορεί να συμβεί. Αλλά στα Εξάρχεια τέτοιου είδους συμβάντα είναι πια κανονικά. Και έχουν επαναληφθεί πολλές φορές. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί, που φοβούνται ότι δεν θα αρέσει η φάτσα τους σε ορισμένους από τους μονίμως παρεπιδημούντες εκεί, αποφεύγουν να πάνε στην περιοχή. Η οποία, από ζωντανό προπύργιο διαφόρων εναλλακτικών τρόπων ζωής και σκέψης, τείνει να γίνει ένα ιδιότυπο αυτόνομο κρατίδιο, στο οποίο αλίμονό σου αν δεν σκέπτεσαι όπως οι αναγνωρισμένες «φυλές» της πλατείας.
Υπάρχουν πρόσωπα που έδωσαν τη ζωή τους για την εναλλακτικότητα των Εξαρχείων. Κανένα απ’ αυτά δεν ήταν υπέρ μιας γειτονιάς-γκέτο – μιας γειτονιάς με ανάπηρη την αίσθηση της ελευθερίας.