[Γνώμη] Η ελευθερία παγώνει στα χιόνια του Σότσι

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες ξεκινούν σε έξι μήνες στο Σότσι της Ρωσίας και οι αθλητές διατρέχουν διπλό κίνδυνο: αν υπερασπιστούν τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων απειλούνται με δίωξη, ενώ αν δημόσια αντιταχθούν στον νέο ρατσιστικό ρωσικό νόμο αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο αποβολής τους από τη διοργανώτρια αρχή των Αγώνων.

Οπως η Ρωσία πλέον απαγορεύει την «προπαγάνδα» υπέρ των «μη παραδοσιακών» σεξουαλικών επιλογών, έτσι και το καταστατικό των Ολυμπιακών Αγώνων απαγορεύει στους αθλητές ενέργειες και δηλώσεις πολιτικού περιεχομένου. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας αθλητής φορέσει ένα ρούχο που στηρίζει τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων είναι πιθανόν να τιμωρηθεί όχι από τις ρωσικές Αρχές αλλά από μια άλλη ομάδα που περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης: τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ).

Τη στιγμή που οι αντιδράσεις για τον ρατσιστικό αυτόν νόμο πληθαίνουν παγκοσμίως – μέχρι και μποϊκοτάζ στη ρωσική βότκα γίνεται σε πολλές χώρες – η ΔΟΕ, οι χορηγοί και τα τηλεοπτικά δίκτυα που θα καλύψουν τους Αγώνες δεν έχουν αντιδράσει έντονα. Ο αθλητισμός, σύμφωνα με το καταστατικό των Ολυμπιακών Αγώνων, είναι ανθρώπινο δικαίωμα στο οποίο δεν χωρούν «κανενός είδους διακρίσεις». Ομως, παρά τις διαβεβαιώσεις που έχει λάβει η ΔΟΕ ότι ο επίμαχος νόμος δεν θα εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια των Αγώνων, ο ρώσος υπουργός Αθλητισμού υποστήριξε το αντίθετο. Ακόμη και αν κατά τη διάρκεια των Αγώνων δεν ισχύσει ο νόμος κατά «της ομοφυλοφιλικής προπαγάνδας», αυτός θα ισχύει κανονικά αμέσως μετά το τέλος τους. «Απ’ όσο ξέρουμε, δεν υπήρξε επικοινωνία ανάμεσα στη ΔΟΕ και στη ρωσική κυβέρνηση σχετικά με τον συγκεκριμένο νόμο», δηλώνει ο Μίνκι Γουόρντεν του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ο ίδιος αναρωτιέται πώς ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, που αποτελεί μέρος του ολυμπιακού ιδεώδους, συμβαδίζει με μια απαθή στάση σε θέματα διακρίσεων όπως αυτό.

Βέβαια, ούτε η Ολυμπιακή Επιτροπή των ΗΠΑ εξέφρασε την αντίθεσή της στον νόμο. Ισως γιατί ο πρόεδρος της Επιτροπής, ο Λάρι Προμπστ, επιδιώκει να εκλεγεί μέλος της ΔΟΕ τον επόμενο μήνα και δεν θέλει να προκαλέσει εντάσεις. Και όσο τα μέλη των Ολυμπιακών Επιτροπών ασχολούνται με τις εσωτερικές τους πολιτικές ισορροπίες, οι αθλητές των Αγώνων απειλούνται με επιβολή προστίμου, κράτηση ή απέλαση για παραβίαση του νέου ρατσιστικού νόμου.

Μεγάλοι χορηγοί των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, όπως η Κόκα-Κόλα και τα Μακντόναλντς, τηρούν σιγήν ιχθύος. Στην πραγματικότητα, ενισχύουν μια διοργάνωση που έρχεται σε αντίθεση με τις εταιρικές πολιτικές τους κατά των διακρίσεων. Σε αντίστοιχα δύσκολη θέση βρίσκονται και τα τηλεοπτικά δίκτυα που θα καλύψουν τις προσπάθειες των αθλητών. Πιθανότατα την πιο έντονη αντίθεση εξέφρασε ο Ρίτσαρντ Κάριον από το Πουέρτο Ρίκο, που προσδοκά να εκλεγεί πρόεδρος της ΔΟΕ. Στο μέλλον, δήλωσε, θα πρέπει ο σεβασμός στη διαφορετικότητα να είναι όρος για την ανάληψη των Αγώνων. Αλλά τότε θα είναι πολύ αργά για το Σότσι.

Ο Jeré Longman είναι αθλητικός συντάκτης