Εγκεφαλοπάθεια

Ανέκαθεν με προβλημάτιζε ο τρόπος λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου, πολύ δε περισσότερο αυτού των σύγχρονων Ελλήνων. Αναδιφώντας τελευταία έναν τόμο με συνεντεύξεις διάσημων συγγραφέων, έπεσα πάνω σε μια αξιοσημείωτη παρατήρηση η οποία εξηγεί τον προβληματισμό μου. Σε μια ερώτηση που είχε υποβληθεί στον Τζόζεφ Χέλερ το 1998, αναφορικά με το ενδιαφέρον του για τον νεοδαρβινισμό, ο διάσημος συγγραφέας του «Catch-22» απάντησε ως εξής:

«Στο βιβλίο “Consilience” του Edward O. Wilson, […] επισημαίνεται κάτι που φαίνεται προφανές: δεν έχουμε κανέναν έλεγχο πάνω στον εγκέφαλό μας, αυτός υπάρχει πριν από εμάς, και όλα στον εγκέφαλο προέρχονται ως αποτέλεσμα της γενετικής μας κληρονομιάς και εμπειρίας. Η εγκεφαλική επεξεργασία γίνεται με τρόπους που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, και όλα όσα εσείς κι εγώ κάνουμε είναι προϊόν ενός εγκεφάλου που εκφράζεται ο ίδιος, κι εμείς δεν έχουμε κανέναν έλεγχο σ’ αυτό…».

Δεν ξέρω γιατί, αλλά έχω την αίσθηση ότι οι παραπάνω επισημάνσεις αφορούν κυρίως τους Ελληνες. Παρατηρώντας ψύχραιμα το θέατρο του παραλόγου που αποκαλείται «ελληνική πραγματικότητα» και συγκεκριμένα πώς σκέφτονται και συμπεριφέρονται οι νεοέλληνες (πολιτικοί και πολίτες) και πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός τους δύσκολα θα μπορούσε να διαφωνήσει κανείς με τον ισχυρισμό του Χέλερ: όντως, δεν έχουμε κανέναν έλεγχο στο τι λέμε ή κάνουμε.

Ο Γιάννης Βασιλακάκος είναι διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης